“Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi” Tablosu

Türkiye Metodolojisi

Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yürütülmekte olan Özel Veri Yayınlama Standartları (Special Data Dissemination Standards – SDDS) çalışması çerçevesinde hazırlanan “Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi” tablosuna ilişkin bilgiler IMF’nin “İşlevsel El Kitabı” nda (Operational Guidelines) belirtilen tanım, kapsam ve sınıflandırmalar paralelinde Merkez Bankası ve Hazine Müsteşarlığı kaynaklı verilerle üretilmektedir.

Aylık bazda hazırlanan söz konusu tablo resmi döviz varlıkları ile döviz varlıklarından önceden belirlenmiş (vadeye kalan süreleri de içerecek şekilde) ve şarta bağlı kısa vadeli net olası çekilişleri gösteren detaylı bilgileri kapsamakta olup üç bölümden oluşmaktadır.

Bölüm I: Resmi Rezerv Varlıkları ve Diğer Döviz Varlıkları (yaklaşık piyasa değeri)

A. Resmi Rezerv Varlıkları:

“Döviz Rezervleri” (menkul kıymetler ile efektif mevcudu ve depo hesapları), “IMF Rezerv Pozisyonu”, “SDR’lar” ve “Altın” dan oluşmaktadır. Menkul kıymetler ve altın, piyasa fiyatı üzerinden değerlenmektedir.

B. Diğer Döviz Varlıkları:

Uluslararası kuruluşlara iştirakler, muhtelif alacaklar ve diğer varlıklar yer almaktadır.

Bölüm II: Döviz Varlıklarından Önceden Belirlenmiş Kısa Dönem Net Çıkışlar

1. Döviz Kredileri, Menkul Kıymetler ve Mevduatlar:

· Merkezi yönetim (konsolide bütçe) ve Merkez Bankası dış borçlarından (tahvil ihraçları dahil) bir yıl içinde ödenecek anapara ve faiz tutarlarını,

· Hazine Müsteşarlığı tarafından döviz üzerinden ihraç edilen ve döviz olarak bir yıl içinde ödenecek olan devlet iç borçlanma senetlerine ilişkin anapara ve faiz tutarlarını,

· Orijinal vadesine bakılmaksızın bir yıl içinde vadesi gelecek Kredi Mektuplu

Döviz Tevdiat Hesaplarının anapara ve faiz tutarlarını

kapsamaktadır. (*)

Bölüm III. Döviz Varlıklarından Şarta Bağlı Kısa Dönemli Net Çıkışlar (nominal değer):

1. Şarta Bağlı Döviz Yükümlülükleri:

a) Bir yıl içinde ödenecek borçlar üzerindeki garantiler

· Hazine Müsteşarlığı tarafından geri ödemesine garanti verilen kamu kesimi döviz kredilerinden bir yıl içinde ödenecek anapara ve faiz tutarlarını,

b) Diğer şarta bağlı yükümlülükler

· Kalan vadesi bir yıldan uzun olan Kredi Mektuplu Döviz Tevdiat Hesaplarını (*),

· Bankaların Merkez Bankası nezdindeki döviz cinsinden Mevduat Munzam Karşılıklarını,

· Akreditifler, garantisiz ticari borçlar, ödenecek senet ve havaleleri

kapsamaktadır.

(*) Tablonun metodolojisi nedeniyle bir yıl içinde vadesi gelecek Kredi Mektuplu Döviz Tevdiat Hesaplarının anapara ve faiz tutarları ile kalan vadesi bir yıldan uzun olan söz konusu hesaplar sırasıyla Bölüm II ve Bölüm III’de yer almaktadır. Ancak yıllar itibariyle trend izlendiğinde genellikle bu hesaplardan çekiliş olmadığı ve faizin anaparaya eklenerek hesapların yenilendiği görülmektedir. Bu olgu kriz dönemleri için de geçerlidir.