V

MERKEZ BANKASI BİLANÇOSU

V.1. BİLANÇO AÇIKLAMASI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın 1997 yılı faaliyetlerinin sonucunda ortaya çıkan bilançosundaki ana hesaplar aşağıda sunulmaktadır;
 

Aktif	1996	1997
1. Altın Mevcudu	152.873.102.467.000	236.683.063.842.500
2. Döviz Borçluları	1.749.607.208.751.000	3.771.626.989.985.000
3. Madeni Para	428.655.882.800	485.359.516.500
4. Dahildeki Muhabirler	13.030.693.714.705	76.469.925.086.928
5. Menkul Değerler Cüzdanı	427.972.560.490.000	1.315.312.839.433.000
6. İç Krediler	380.884.358.918.500	346.875.211.855.340
7. Açık Piyasa İşlemleri	99.725.164.122.000	746.851.732.177.500
8. Dış Krediler	124.699.849.043.500	247.977.598.427.000
9. İştirakler	533.520.990.000	940.174.050.000
10. Gayrimenkuller ve Demirbaşlar	7.703.517.088.181	15.150.599.932.745
11. Takipteki Alacaklar	4.825.560.764	4.825.560.700
12. İtfaya Tabi Hesaplar ve
Aktifleştirilen Alacaklar	39.738.646.000	-.-
13. Muvakkat Borçlular	2.529.716.034.731	25.427.232.789.824
14. Diğer Aktifler	37.963.252.584.216	53.482.836.621.236
Aktif Toplamı TL	2.997.996.164.293.397	6.837.288.389.278.273
Nazım Hesaplar	6.301.446.245.636.332	15.081.448.763.347.585
Pasif
1. Tedavüldeki Banknotlar	382.242.902.193.970	758.878.047.072.800
2. Hazine'nin Alacakları	10.455.289.412.679	63.607.148.061.121
3. Döviz Alacaklıları	8.834.516.269.500	10.873.126.501.000
4. Mevduat	2.148.567.569.506.394	4.463.923.807.210.949
5. Açık Piyasa İşlemleri	121.762.643.667.500	728.312.968.592.000
6. Dış Krediler	1.842.779.707.000	2.989.689.073.000
7. İthalat Akreditif Bedelleri,
Teminat ve Depozitolar	33.322.474.171.996	56.191.172.444.896
8. Ödenecek Senet ve Havaleler	634.012.398.500	913.458.677.000
9. Sermaye	25.000.000.000	25.000.000.000
10. İhtiyat Akçesi	9.257.374.807.355	39.016.070.733.331
11. Karşılıklar	1.921.126.952.300	1.933.842.687.800
12. İtfaya Tabi Hesaplar	49.973.610.172.000	290.796.387.281.000
13. Muvakkat Alacaklılar	3.315.373.776.186	9.059.891.339.186
14. Diğer Pasifler	140.483.012.904.618	279.395.264.631.006
15. Kâr	85.358.478.353.399	131.372.514.973.184
Pasif Toplamı TL	2.997.996.164.293.397	6.837.288.389.278.273
Nazım Hesaplar	6.301.446.245.636.332	15.081.448.763.347.585

AKTİF HESAPLAR :

1. Altın Mevcudu

1988 yılından bu yana 1 ons altın = 369,14 ABD doları üzerinden değerlendirilen altınlarımız, uluslararası piyasalarda altın fiyatının düşmesi nedeniyle, 31.12.1997 ve takibeden yıl boyunca kullanılmak üzere sabitlenen ve 1997 yılının son günü uluslararası piyasalardaki 1 ons altının fiyatı 289,20 ABD dolarının yüzde 103,74'ü olan 300 ABD doları kullanılarak hesaplanan 1 safi gram = TL. 1.974.858,1349 üzerinden değerlendirilen Merkez Bankası uluslararası standartta olan ve uluslararası standartta olmayan altın mevcudu , 1997 yılı sonu itibariyle toplam 119.848.134,74 safi gram olup karşılığı 236.683.063.842.500,- Türk lirasıdır.
 

	Safi Gram	Türk Lirası
Uluslararası Standartta Olanlar	116.578.844,52	230.226.679.456.000,-
Uluslararası Standartta Olmayanlar	3.269.290,22	6.456.384.386.500,-
Toplam	119.848.134,74	236.683.063.842.500,-

116.578.844,52 safi gram karşılığı 230.226.679.456.000,- Türk lirası olan uluslararası standarttaki altınlarımız; 1997 yılı içinde 1.635.750,09 ABD doları karşılığı 154.694,94 safi gram altın alışı ile 1.270.283,56 ABD doları karşılığı 124.212,39 safi gram altın satışı sonucu oluşan net 30.482,55 safi gram karşılığı 53.002.110.500,- Türk liralık artışın yanısıra, yıl içinde Türk lirasının ABD doları karşısında değer kaybetmesinden hasıl olan 134.531.295.899.500,- Türk liralık lehte kur farkına karşın,altın fiyatının uluslararası piyasalara parelel olarak yeniden değerlendirilmesinden oluşan 53.059.575.393.000,- Türk liralık aleyhte kur farkı sonucu ortaya çıkan net 81.471.720.506.500,- Türk liralık altın kur farkı kadar artış göstermiştir.

Uluslararası standartta olmayan altınlarımız ise geçen yıla göre, 64,98 safi gram karşılığı 157.901.000,- Türk liralık giriş ile Türk lirasının ABD doları karşısında değer kaybetmesinden dolayı 3.773.062.244.500,- Türk liralık lehte kur farkına karşın, altın fiyatının uluslararası piyasalara paralel olarak yeniden değerlendirilmesinden oluşan 1.487.981.387.000,- Türk liralık aleyhte kur farkı sonucu ortaya çıkan net 2.285.080.857.500,- Türk liralık altın kur farkı kadar artış göstermiştir.

2. Döviz Borçluları

Konvertibl ve konvertibl olmayan dövizler karşılığında hariçteki muhabirlerimiz nezdinde açılan hesaplar ile TC Merkez Bankası şubeleri kasalarında bulunan efektifleri içeren ve yıl sonundaki döviz ve efektif alış kurlarından bakiyesi 3.771.626.989.985.000,- Türk lirası olan bu kalemi; 3.771.244.399.261.500,- Türk lirası konvertibl, 382.590.723.500,- Türk lirası ise konvertibl olmayan dövizlerimiz oluşturmaktadır.

A) Konvertibl:

3.696.885.377.342.000,- Türk lirası hariçteki muhabirler nezdindeki konvertibl dövizlerden ve 74.359.021.919.500,- Türk lirası Merkez Bankası şubeleri kasalarındaki efektif mevcutlarından oluşmaktadır.

B) Konvertibl Olmayan:

İkili anlaşmalar gereğince muhabirlerimiz ve Bankamız nezdinde anlaşma doları üzerinden açılan muhabir hesaplarının 25.698.566.500,- Türk liralık kısmı konvertibl olmayan dövizleri, 356.892.157.000,- Türk lirası ise Şubelerimiz hesaplarında mevcut konvertibl olmayan efektifleri ifade etmektedir.

3. Madeni Para

Bu kalem Merkez Bankası kasalarında mevcut madeni paraları göstermekte olup yıl sonu bakiyesi 485.359.516.500,- Türk lirasıdır.

4. Dahildeki Muhabirler

Muhabirlik Anlaşması gereğince açılan Türk Parası Muhabir hesapları yıl sonu bakiyesi 86.928,- Türk lirası; yurtiçindeki bankalar nezdinde açılan yabancı para cinsinden depo hesapları mevcudu ise 76.469.925.000.000,- Türk lirasıdır.

5. Menkul Değerler Cüzdanı

1211 Sayılı TC Merkez Bankası Kanunu'nun 52. maddesine istinaden satın alınan Devlet İç Borçlanma Senetleri, 61. maddesi uyarınca Merkez Bankası'nın aktif ve pasifindeki altın, döviz ve efektiflerin yeniden değerlendirilmesinden meydana gelen ve yıl sonlarında protokola bağlanan aleyhte kur farklarına ve geçici 9'uncu maddesi gereğince kısa vadeli avans borcuna karşılık Hazine'den alınan Devlet İç Borçlanma Senetleri, 2974 ve 3836 Sayılı Tahkim Yasaları uyarınca Hazine, Kamu Kurum ve Kuruluşları'nın tahkime tabi tutulan borçları karşılığında alınan Devlet İç Borçlanma Senetleri, TMO'nin Merkez Bankası'na olan borcuna karşılık Hazine Müsteşarlığı'ndan alınan Özel Tertip Devlet İç Borçlanma Senedi ile bu senetlerin faizleri için 1996 Bütçe Kanunu'nun 34. maddesi ve 1997 Bütçe Kanunu'nun 31. maddesi gereğince alınan devlet iç borçlanma senetleri ile 3182 sayılı Bankalar Kanunu'nun 33. maddesi gereğince Merkez Bankası'nın ayırdığı Kanuni Yedek Akçeler karşılığı Devlet Tahvilleri hesabına yatırılan paralardan oluşmaktadır. Devlet İç Borçlanma Senetleri Vergi Usul Kanunu'nun 279. maddesi gereği alış bedelleri üzerinden değerlendirilmektedir.

Merkez Bankası'nın bankalarla yaptığı geri alım vaadiyle satım ve geri satım vaadiyle alım işlemleri nedeniyle; Menkul Değerler Cüzdanı'ndaki artış ve azalışların, Bilançonun aktif ve pasifinde yer alan Açık Piyasa İşlemleri kaleminin "Röpor Borçluları" ve "Röpor Alacaklıları"nın "Menkul” değerler bölümleri ile birlikte değerlendirilmesi gerekmekte olup, yıl sonu bakiyesi 1.315.312.839.433.000,- Türk lirasıdır.

6. İç Krediler

1996 yılında 380.884.358.918.500,- Türk lirası olan iç krediler, 1997 yılında kamu sektöründe 33.996.283.271.160,- Türk liralık , bankacılık sektöründe 12.863.792.000,- Türk liralık azalış göstererek 34.009.147.063.160,- Türk liralık toplam azalışla, 346.875.211.855.340,- Türk lirası olmuştur. Merkez Bankası'nca açılan kredileri gösteren bu kalemin dökümü aşağıda yapılmıştır.
 

	Türk Lirası
A) Kamu Sektörü:	339.199.404.798.340,-
a) Hazine
i- Hazine'ye Kısa Vadeli Avans	337.623.165.018.000,-
b) Kamu İktisadi Kuruluşları:	-,-
c) İktisadi Devlet Teşekkülleri	1.576.239.780.340,-
B) Bankacılık Sektörü	7.675.807.057.000,-
a) Ticari	7.675.099.657.000,-
b) Tarım	-,-
c) Sınai (avans karşılığı)	707.400.000,-
d) Tahvil Üzerine Avans	-,-
e) Diğer	-,-
	346.875.211.855.340,-

7. Açık Piyasa İşlemleri

Yıl sonu bakiyesi geçen yıla göre 647.126.568.055.500,- Türk lirası artış ile 746.851.732.177.500,- Türk lirasına ulaşan bu kalem; bankaların Merkez Bankası'na Menkul Değer Röpor işlemlerinden nakit olarak 710.201.732.177.500,- Türk lirası ve Bankalararası Para Piyasası işlemlerinden 36.650.000.000.000,- Türk lirası borçlarını göstermektedir.
 

8. Dış Krediler

Irak, Cezayir ve Sudan Merkez Bankaları ile TC Merkez Bankası arasında imzalanan Bankacılık Anlaşmaları uyarınca Bankamızca kullandırılan krediler ile Rusya Federasyonu'na TMO'nce yapılan buğday ihracatı karşılığında Vnescheconombank tarafından düzenlenen ve Merkez Bankası'nca satın alınan senetler karşılığında ve ihracatçılarımızın vadeli satışlarından doğan alacaklarının finansmanı için yurtdışındaki bir bankanın geçerli ödeme garantisini içeren dövizi natık senetler karşılığında bankalar aracılığı ile kullandırılan kredilerin izlendiği bu kalemin yıl sonu bakiyesi 1.211.123.801,84 ABD doları karşılığı 247.977.598.427.000,- Türk lirasıdır.

9. İştirakler

Yıl sonu itibariyle bakiyesi 940.174.050.000,- Türk lirası olup, 1211 Sayılı T.C. Merkez Bankası Kanunu'nun 3. maddesi gereğince TC Merkez Bankası’nın, Bank For International Settlements Basle'deki 5.000.000,- altın karşılığı İsviçre frangı ile Society For Worldwide Interbank Financial Telecommunication (SWIFT)'deki 385.000,- Belçika franklık iştirakini göstermektedir. Bu iştiraklerimiz 1 altın İsviçre frangı = 187.609,- Türk lirası ve 1 BEF = 5.530,- Türk lirası üzerinden değerlendirilmiştir.

10. Gayrimenkuller ve Demirbaşlar

Bu kalem, Merkez Bankası'nın sahip olduğu bina, arsa ve demirbaşlardan oluşmaktadır.

Arsalar hariç yeniden değerlemeye tabi tutulan gayrimenkullerin yeniden değerlendirilmiş bedelleri toplamı 14.613.051.235.014,- Türk lirasından, binalar için maliyet bedelleri üzerinden ayrılan amortismanlar ile her yıl yeniden değerlemeye tabi tutulan birikmiş amortismanlar toplamı 1.046.607.317.114,- Türk lirasının düşülmesinden sonra kalan net değeri 13.566.443.917.900,- Türk lirası olup 7.227.430.000.000,- Türk lirasına sigortalıdır.

1990 yılından bu yana yeniden değerlemeye tabi tutulmayan demirbaşların daha önceki yıllarda yapılan yeniden değerleme dahil tutarı 2.726.250.205.028,- Türk lirasından, yeniden değerlendirilmiş amortisman tutarı 1.142.094.190.183,- Türk lirası düşüldükten sonra kalan net değeri 1.584.156.014.845,- Türk lirası olup 1.621.400.070.904,- Türk lirasına sigortalıdır.
 

11. Takipteki Alacaklar

İflasları 20 Kasım 1985 ve 12 Mart 1986 tarihlerinde kesinleşen İşçi Kredi Bankası ile T. Bağcılar Bankası'nın karşılık ayrılmak suretiyle Şüpheli Alacaklar hesabına alınan anapara, faiz ve vergi borçlarını gösteren bu hesabın yıl sonu bakiyesi 4.825.560.700,- Türk lirasıdır.

12. İtfaya Tabi Hesaplar ve Aktifleştirilen Alacaklar

Yıl sonu bakiyesi olmayan bu kalemin açıklaması aşağıda gösterilmiştir.

A- 3836 Sayılı Tahkim Kanunu Uyarınca Aktifleştirilen Alacaklar:

3836 Sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Birbirlerine Olan Borçlarının Tahkimi Hakkındaki Kanun'dan doğan ve tahkim kapsamına alınan Merkez Bankası alacağı 1993 yılında Hazine'den Devlet İç Borçlanma Senetleri alınmak suretiyle, tasfiye edildiğinden bakiye göstermemektedir.

1995 yıl sonu aleyhte kur farkından kalan 39.738.646.000,- Türk lirası Hazine ile imzalanan protokol gereğince ,1996 yılında oluşan lehte kur farkından mahsup edilmek suretiyle tasfiye edilmiş olup, lehe dönüşen kur farkları pasifte izlendiğinden bakiye göstermemektedir.

b) Madde Kapsamına Alınmayanlar :

1996 yılından itibaren lehe dönüşen kur farkları pasifte izlendiğinden bakiye göstermemektedir.

13. Muvakkat Borçlular

Yıl sonu bakiyesi 25.427.232.789.824,- Türk lirası olan bu hesabın 24.772.413.931.324,- lirası Türk parası, 654.818.858.500,- Türk lirası da yabancı para cinsinden olan alacaklarımızı göstermekte olup, Türk parası cinsinden alacaklarımızın dökümü aşağıda gösterilmiştir.
 

- TCMB Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı Vakfına
ödenen ve Banka Meclisi'nin sırasıyla, 1 Kasım 1995 ve
21 Aralık 1995 tarih, 7004/16603 ve7039/16638 sayılı kararları
gereğince anılan Vakıftan geri istenen ve tahsil edilinceye kadar
muvakkat hesaba alınan Banka Katılma Payları	1.717.160.608.650,-
( Banka Meclisi'nin 24 Ocak 1995 tarih ve 6809/16408sayılı kararı   gereğince ödenen)	(1.500.000.000.000,-)
(Vakıf Senedi gereğince aylık olarak ödenen Banka Katılma Payları)	(217.160.608.650,-)
-Avans ve Depozitolar	115.955.269.019,-
- Ödenecek Kurumlar Vergisinden mahsup edilecek geçici vergi , gelir vergisi ve fon payı	22.736.827.542.800,-
- Diğer	202.470.510.855,-
TOPLAM	24.772.413.931.324,-

14. Diğer Aktifler

Çeşitli hesaplarda yer alan ve 51.114.288.669.236,-Türk lirası Türk parası, 2.368.547.952.000,- Türk lirası da yabancı para cinsinden olmak üzere, Merkez Bankası'nın yıl sonu itibariyle toplam 53.482.836.621.236,- Türk liralık alacağını gösteren bu kalemin dökümü aşağıdadır.
 

	Türk Lirası	Yabancı Para
	Hesaplar	Hesaplar
	Tutarı TL	Tutarı TL	Toplam TL
a) Konvertibl TL   Borçluları	15.822.900,-	-,-	15.822.900,-
b) Borçlu   Transituar   Hesaplar	51.114.272.846.336,-	2.368.547.952.000,-	53.482.820.798.336,-
	51.114.288.669.236,-	2.368.547.952.000,-	53.482.836.621.236,-

 

PASİF HESAPLAR:

1. Tedavüldeki Banknotlar

Merkez Bankası Kanunu'nun 36. maddesi ile verilen yetkiye dayanılarak tedavüle çıkarılmış banknotların yıl sonu bakiyesi 758.878.047.072.800,- Türk lirasıdır.

2. Hazine'nin Alacakları

A- Altın :

345.574,68 safi gram karşılığı, 682.460.968.000,- Türk liralık Hazine altın alacağı geçen yıla göre 241.548.456.000,- Türk liralık artış göstermiştir. Bu artış 1997 yılı içinde Türk lirasının ABD Doları karşısında değer kaybetmesinden hasıl olan 398.832.960.000,-Türk lirası lehte kur farkı ile altın fiyatının uluslararası piyasalara paralel olarak yeniden değerlendirilmesinden oluşan 157.284.504.000,- Türk liralık aleyhte kur farkından ileri gelmiştir.

B- Diğer :

Hazine'nin çeşitli işlemlerinden doğan alacak ve borçlarının netleştirilmiş tutarı olup 62.924.687.093.121,- Türk liralık alacak bakiyesi göstermektedir.

3. Döviz Alacaklıları

Hariçteki muhabirlerimize olan konvertibl dövizlerden 6.181.705.403.000,- Türk lirası, konvertibl olmayan dövizlerden 4.691.421.098.000,- Türk lirası olmak üzere toplam 10.873.126.501.000,- Türk lirası borcumuzu göstermektedir.

A- Konvertibl:

Geçen yıla göre 1.697.559.862.000,- Türk lirası artış göstererek, 6.181.705.403.000,- Türk lirası olan Konvertibl Döviz Alacaklıları, Hariçteki Muhabirler ve yurtdışı bankaların Merkez Bankası nezdindeki hesaplarından oluşmaktadır.

B- Konvertibl Olmayan:

İkili anlaşmalar gereğince Anlaşma doları üzerinden açılan hesaplarımız içinde yer alan, nostro hesaplarımız 20.425.257,51 ABD doları karşılığı 4.182.071.474.500,- Türk lirası, loro hesaplarımız ise 2.487.666,05 ABD doları karşılığı 509.349.623.500,- Türk lirası bakiye göstermekte olup, toplam 22.912.923,56 ABD doları karşılığı 4.691.421.098.000,- Türk lirasıdır.

4. Mevduat

Yıl sonunda 4.463.923.807.210.949,- Türk lirası bakiye gösteren hesabın Türk lirası ve yabancı para olarak dökümü aşağıda gösterilmiştir.
 

	Türk Lirası	Yabancı Para
A) Kamu Sektörü:	187.688.870.578.060,-	573.764.918.949.500,-
a) Hazine, Genel ve Katma Bütçeli İdareler	181.457.854.504.722,-	573.167.148.680.000,-
i) Hazine Hesapları	(105.647.890.655.993,-)	(388.611.864.392.000,-)
ii) Genel Bütçeli İdareler	(15.357.244.669.567,-)	(184.325.963.106.500,-)
iii) Katma Bütçeli İdareler	(60.452.719.179.162,-)	(229.321.181.500,-)
b) Kamu İktisadi Kuruluşları	439.951.547.509,-	-,-
c) İktisadi Devlet Teşekkülleri	21.163.668.288,-	572.589.896.000,-
d) Diğer	5.769.900.857.541,-	25.180.373.500,-
B) Bankacılık Sektörü:	370.758.700.172.851,-	803.479.043.843.000,-
a) Yurtiçindeki Bankalar	34.405.210.578.488,-	222.824.383.891.500,-
b) Yurtdışındaki Bankalar	1.363,-	-,-
c) Mevduat Karşılıkları  (TCMB Kanunu Madde 40)	336.353.489.593.000,-	580.654.659.951.500,-
i) Nakit	(336.353.489.593.000,-)	(580.654.659.951.500,-
ii) Altın (Safi gram -,-)	-,-	-,-
d) Diğer (Valörlü İşlemler)	-,-	-,-
C) Muhtelif	1.229.631.477.961,-	2.343.599.774.276.000,-
a) Kredi Mektuplu Döviz Tevdiat	-,-	2.326.013.722.383.000,-
b) Diğer	1.229.631.477.961,-	17.586.051.893.000,-
D) Uluslararası Kuruluşlar	21.071.623.456.786,-	-,-
E) Fonlar	49.721.885.517.791,-	112.609.358.939.000,-
a) Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu	4.139.284.000,-	106.350.900.927.000,-
b) Diğer	49.717.746.233.791,-	6.258.458.012.000,-
Genel Toplam	630.470.711.203.449,-	3.833.453.096.007.500,-

 

5. Açık Piyasa İşlemleri

TC Merkez Bankası’nın para ve menkul değer piyasaları işlemlerinden bankalara olan borcunu gösteren bu kalemin yıl sonu bakiyesi 728.312.968.592.000,- Türk lirası olup, bu borcumuzun 701.799.968.592.000,- Türk lirası röpor işlemlerinden menkul değer, 26.513.000.000.000,- Türk lirası ise Bankalararası Para Piyasası işlemlerinden kaynaklanmaktadır. Bu kalemde geçen yıla göre menkul değer röpor işlemlerinden 57.048.143.685.500,- Türk lirası nakit azalış, 683.799.968.610.000,- Türk lirası menkul değer artış, para piyasası işlemlerinden ise 20.201.500.000.000,- Türk lirası azalış olmak üzere toplam 606.550.324.924.500,- Türk lirası artış olmuştur.

6. Dış Krediler

Bu hesap, Merkez Bankası'nca yurtdışı kaynaklardan kredi anlaşmaları gereğince sağlanan kısa, orta ve uzun vadeli krediler ile Merkez Bankası borcuna dönüştürülen Dövize Çevrilebilir Türk Lirası Mevduat Hesaplarını göstermekte olup yıl sonu bakiyesi 2.989.689.073.000,- Türk lirasıdır.

7. İthalat Akreditif Bedelleri, Teminat ve Depozitolar

İthalat Yönetmelikleri gereğince Merkez Bankası'na yatırılan mal bedelleri ve teminatları ile döviz satışı yapılmış akreditif işlemlerinin Türk lirası karşılıklarını içeren bu hesabın yıl sonu bakiyesi 56.191.172.444.896,- Türk lirası olup bu tutarın, 56.179.624.700.500,- Türk lirası döviz satışı yapılmış ithalat akreditif işlemlerini, 11.547.744.396,- Türk lirası ise Merkez Bankası'na yatırılan mal bedelleri ve teminatları göstermektedir.

8. Ödenecek Senet ve Havaleler

Yıl sonu bakiyesi 913.458.677.000,- Türk lirası olan bu hesabın 25.493.647.000,- Türk lirası Türk parası, 883.670.117.500,- Türk lirası konvertibl, 4.294.912.500,- Türk lirası ise konvertibl olmayan dövizler üzerinden TC Merkez Bankası Şubelerince lehdarlarına ödenecek havale bedellerini göstermektedir.

9. Sermaye

25.000.000.000 Türk lirası olan T.C.Merkez Bankası Sermayesi, 1211 Sayılı Kanun'un 5. maddesi gereğince her biri 100.000,- Türk lirası itibari kıymette, 250.000 hisseden ibaret olup hisse senetlerinin sınıflarına göre dökümü aşağıda yapılmıştır.

10. İhtiyat Akçesi

Belirli kanunlar gereğince ayrılan ihtiyat akçeleri toplamı 39.016.070.733.331,- Türk lirası olup dağılımı aşağıdaki gibidir.
 

A. Adi İhtiyat Akçesi (1211 S.K. Madde 60)	19.013.158.111.800,
B. Fevkalade İhtiyat Akçesi (1211 S.K. Madde 60)	7.605.915.222.200,-
C. Hususi İhtiyat Akçesi (1211 S.K. Madde 59)	8.756.311.685,-
D. İleride Vukuu Muhtemel Zarar Karşılığı   (3182 S. Bankalar Kanunu Madde 32)	25.000.000.000,-
E. Değer Artış Fonu (2791 ve 3094 S. Kanunlar)	12.331.499.463.106,
F. Maliyet Artış Fonu (49. Seri No.lu K.V. Genel Teb.)	31.741.624.540,-
	39.016.070.733.331-

 

11. Karşılıklar

Muhtelif riskleri karşılamak üzere her yılın gayri safi kârlarından ayrılan karşılıkları gösteren bu hesabın tutarı 1.933.842.687.800,- Türk lirasıdır.
 

A. Tahviller Kıymet Düşüş Karşılığı	11.936.200,-
B. Banknot, efektif vb. kıymetler yollaması sigorta karşılığı	1.928.755.037.100,-
C. Banka malı dövizlerin yıl sonu evalüasyon zarar karşılığı	250.153.800,-
D. Şüpheli alacaklarımız karşılığı	4.825.560.700,-
	1.933.842.687.800,-

 

12. İtfaya Tabi Hesaplar

Yıl sonu bakiyesi 290.796.387.281.000,- Türk lirası olan bu kalemin açıklaması aşağıdadır.

A- TC Merkez Bankası Kanunu'nun 61. Maddesi Gereğince Değerlendirme Farkı :

13. Muvakkat Alacaklılar

Yıl sonu bakiyesi 9.059.891.339.186,- Türk lirası olan bu hesabın 1.633.634.794.186,- lirası Türk parası, 7.426.256.545.000,- Türk lirası da yabancı para cinsinden olan Merkez Bankası'nın borçlarını göstermektedir.

14. Diğer Pasifler

Çeşitli hesaplarda yeralan 259.951.729.395.006,- Türk lirası Türk parası ve 19.443.535.236.000,- Türk lirası yabancı para cinsinden olmak üzere Merkez Bankası'nın yıl sonu itibariyle toplam 279.395.264.631.006,- Türk liralık borçlarını göstermektedir.

V.2. 1997 YILI KÂRI VE DAĞITIMI

Merkez Bankası'nın 1997 yılı Bilanço safi kârı, 131.372.514.973.184,- Türk lirasıdır. Bu kârın, 1211 sayılı Merkez Bankası Kanunu'nun 60. maddesi gereğince aşağıdaki gibi dağıtılması öngörülmektedir.

1997 YILI SAFİ KÂRI VE DAĞITIMI TABLOSU
 

1997 Yılı Safi Kârı		131.372.514.973.184,-
A. İhtiyat Akçeleri
Adi İhtiyat	26.274.502.994.600,-
Fevkalade İhtiyat	10.509.651.197.900,-	(-) 36.784.154.192.500,-
B. Hissedarlara
İlk Kâr Hissesi	1.500.000.000,-
İkinci Kâr Hissesi	1.500.000.000,-	(-) 3.000.000.000,-
C. Memurlara Temettü Olarak	510.360.000.000,-	(-) 510.360.000.000,-
D. Vergiler ve Fonlar
Kurumlar Vergisi	25.614.421.720.000,-
Gelir Vergisi	13.381.506.687.000,-
Fon Payı	3.899.592.840.000,-	(-) 42.895.521.247.000,-
Kalan		51.179.479.533.684,-

Bu dağıtıma göre 1997 yılı kârından hissedarlara düşen 3.000.000.000,-Türk lirasının 250.000 hisseye bölünmesi sonucunda her hisseye 12.000,- Türk lirası düşmektedir.

Bu raporu Merkez Bankası Genel Kurulu'na sunarken, hissedarlara dağıtılacak kâr hisseleri ile Banka mensuplarına ödenecek temettünün 28 Nisan 1998 tarihinden itibaren ödenmeye başlanmasını onayınıza sunmaktayız. Son olarak, başarılı çalışmaları nedeniyle bütün Merkez Bankası mensuplarına takdirlerimizi bildirmeyi görev sayarız.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın 1997 Yılı Hesap Dönemi faaliyet ve sonuçları ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde genişliğine ve derinliğine Kurulumuzca incelenmiştir.

1- İdare Merkezi ve Şubelerde belirsiz zamanlarda yapılan denetleme ve sayımlarda, yedek ve servis kasalarında bulunan nakit, altın, efektif ve kıymetli evrakın muhasebe ve mevcutlar defterlerindeki kayıtlarına uygun bulunduğu, bu kıymetlerin talimatlara göre muhafaza edilerek idare edildiği,

2- Banka hesaplarıyla ilgili defterlerin incelenmesinde, mevzuata uygun olarak muntazam tutulduğu, Banka işlemlerinde yasa ve ana sözleşme hükümlerine aykırı bir duruma rastlanmadığı,

3- Bankaca doğrudan ve dolaylı olarak açılan iç kredilerin öngörülen limitler dahilinde işlem gördüğü,

4- 31 Aralık 1997 tarihi itibariyle düzenlenmiş bulunan Bilanço ile Kâr ve Zarar Tablosu’nun, Yasada öngörülmüş bulunan değerlendirme ölçülerine göre tam olarak doğru bilgi verecek şekilde dürüst ve düzenli muhasebe kurallarına göre tanzim edildiği, finansal nitelikte işlem ve olayların kaydedilmesinde, sınıflandırılmasında, özetlenmesinde ve mali tabloların genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine ve standartlarına bağlı kalınarak, çeşitli açılardan ve ayrı maksatlarla yapılan değerlendirmelere hitap edecek gerçeklikte ve açıklıkta olduğu,

5- Safi kâr dağıtım tablosunun 1211 sayılı Kanun’un 60. maddesine uygun olarak hazırlandığı,

6- Banka'nın ilgili mevzuatta belirlenen görev ve yetkilerini, ekonominin içinde bulunduğu koşulların gerektirdiği doğrultuda yürüttüğü,

7- Sorumlulukla ilgili Bankaca yargıya intikal etmiş olan davaların henüz sonuçlanmamış olduğu,

Kurulumuzca tespit olunmuştur.

Netice olarak; tanzimde esas ve usul yönünden Banka Meclisi ile mutabık bulunduğumuz Bilanço ile Kâr ve Zarar Tablosu’nu Sayın Hissedarlar Genel Kurulu'nun tasvibine saygılarımızla arz ederiz.

Denetleme Kurulu Üyesi Denetleme Kurulu Üyesi

Necati Güven Hilmi Okçu

Denetleme Kurulu Üyesi Denetleme Kurulu Üyesi

Mete Ökte M. Saim Uysal