IV

YÖNETİM, PERSONEL

VE İDARİ İŞLER

IV.1. BANKA MECLİSİ

Nisan 1998 tarihinde yapılmış olan Hissedarlar Genel Kurulu olağan toplantısında, Banka Meclisi'ndeki görev süreleri 30 Nisan 1998 tarihinde sona eren Banka Meclisi Üyelerinden Prof. Dr. M. Bilsay KURUÇ yeniden, Osman ŞIKLAR’dan açılan Banka Meclisi Üyeliğine ise Tuncay ALTAN 01 Mayıs 1998 tarihinden itibaren, 3 yıl süre için seçilmişlerdir.

IV.2. YÖNETİM KOMİTESİ

Başkan (Guvernör) Gazi ERÇEL, Başkan (Guvernör) Yardımcıları Şükrü BİNAY, Aykut EKZEN, Aydın ESEN ve Süreyya SERDENGEÇTİ 1998 yılında görevlerini sürdürmüşlerdir.

IV.3. DENETLEME KURULU

28 Nisan 1998 tarihinde yapılmış olan Hissedarlar Genel Kurulu olağan toplantısında, Denetleme Kurulu'ndaki görev süreleri 30 Nisan 1998 tarihinde sona eren; (A) Sınıfı Üyesi Hilmi OKÇU’nun yerine Aydemir KOÇ (A) Sınıfı Hissedarlarınca, (B-C) Sınıfı Üyesi Necati GÜVEN’in yerine, Hilmi OKÇU (B-C) Sınıfı Hissedarlarınca, 01 Mayıs 1998 tarihinden geçerli olmak üzere 2 yıllık süre için Denetleme Kurulu Üyeliklerine seçilmişlerdir.

IV.4. KADRO VE PERSONEL DURUMU

Merkez Bankasının personel kadro sayısı 1998 yılı sonu itibariyle 7832 olarak tespit edilmiş ve personel kadrolarının faaliyet dönemi sonu itibariyle doluluk oranı yüzde 70,29 olmuştur.

Bu faaliyet dönemi içinde emeklilik, istifa, nakil, ve ölüm gibi sebeplerle 1483 personel ayrılmış, buna karşılık birimlerdeki iş durumunun gerektirdiği zorunluluklar nedeniyle Araştırmacı, Bilgisayar Uzman Yardımcısı, Müfettiş Yardımcısı, Memur, Koruma Memuru, Mühendis, Teknisyen ve Hizmetli gibi elemanlar olmak üzere toplam 151 personel alınmıştır. Böylece, yıl sonu itibariyle fiili personel mevcudu 1997 yılına göre 1360 kişi azalarak 5505'e inmiştir.

Ayrıca Banknot Matbaası’nda 1997 yılı sonu itibariyle 15 kişi işçi statüsünde çalışmakta iken, 1998 yılı sonunda işçi sayısı 12 olmuştur.

Merkez Bankasındaki personel mevcudunun yüzde 71,15'ini genel idare hizmetleri, yüzde 14,24'ünü yardımcı hizmetler sınıfı, yüzde 14,61'ini destek hizmetleri personeli (Sağlık, teknik, avukatlık, eğitim ve öğretim hizmetleri grubu ile sözleşmeli elemanlar) oluşturmaktadır.

Banka Meclisi’nce 05 Nisan 1977 tarihinde kabul edilerek 01 Mayıs 1977 tarihinden itibaren yürürlüğe konulmuş bulunan “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Teşkilat ve Görevleri Esas Yönetmeliği”nin güncel hale getirilmesi ve Bankamız Teşkilat yapısının yeniden değerlendirilmeye tabi tutulması sonucunda sözkonusu yönetmelik yürürlükten kaldırılarak, yeniden hazırlanıp yürürlüğe konulan “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Teşkilat ve Görevleri Esas Yönetmeliği”ne göre;

1- Banka Teşkilatı; İdare Merkezi, Banknot Matbaası Genel Müdürlüğü, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, Şubeler, Yurtdışı Temsilcilikler ve Bürolar şeklinde oluşturulmuştur.

2- İdare Merkezi Teşkilatı; 13 Genel Müdürlük, Genel Sekreterlik, Güvenlik ve Savunma Sekreterliği, Teftiş Kurulu Başkanlığı ve Kontrol Kurulu Başkanlığı olmak üzere 17 birimden oluşturulmuştur.

Bilgi İşlem ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nün ismi “Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü” olarak değiştirilmiştir.

Dış Ticaret Genel Müdürlüğü’nün görevlerinin önemli ölçüde azaldığı gözönünde tutularak, faaliyetine son verilmiştir.

Ekonomiyi değerlendirme ve enflasyon gibi konularda veri toplamanın önemi dikkate alınarak, “İstatistik Genel Müdürlüğü” adı altında yeni bir Genel Müdürlük oluşturulmuştur.

Bankalarla yapılan reeskont işlemlerinin asgari düzeye indiği ve Hazineye verilen avanslar dışında avans işlemi yapılmadığı gözönünde bulundurularak, Krediler Genel Müdürlüğü’nün faaliyetine son verilmiştir.

Para Piyasaları ve Fon Yönetimi Genel Müdürlüğü’nün ismi “Piyasalar Genel Müdürlüğü” olarak değiştirilmiştir.

Ankara, İstanbul ve İzmir Şubeleri servisleri ayrı ayrı incelenerek yapılan görevler dikkate alınmak suretiyle, Ankara ve İstanbul Şubelerimize özgü servisler dışında servis isimlerinde standardizasyon sağlanmış, halen belirli bir standardizasyona oturtulmuş bulunan diğer şube servisleri de gözden geçirilerek, yeniden düzenlenmiştir.

IV.5. EĞİTİM FAALİYETLERİ

1998 yılında düzenlenen eğitim etkinliklerine Merkez Bankasından ve diğer kurumlardan toplam 2680 kişi katılmıştır.

Meslek Eğitimi kapsamında, Eğiticilerin Eğitimi, Kontrolör Yardımcılığına Hazırlama Programı, Toplu Beslenme Hizmetleri, Veznedarlık, Güvenlik, Sürücü Eğitimi, Protokol Eğitimi, Denetim Geliştirme seminerlerine toplam 318 kişi katılmıştır.

Yönetim Eğitimi kapsamında Müdür Yardımcılığına Hazırlama ve Şef Yardımcılığı Programları, Müdür ve Müdür Yardımcıları için Çağdaş Yönetim Seminerleri ile Kısım Amirleri Yönetim Seminerleri düzenlenmiş ve toplam 442 kişiye eğitim verilmiştir.

Bankacılık-Merkez Bankacılığı Eğitimi kapsamında, Bankacılıkta Çek Hukuku, Para Politikası: Amaçlar, Araçlar ve Uygulamalar, Genel Muhasebe, TCMB Muhasebesi, TCMB Bilançosu seminerleri düzenlenmiş ve toplam 127 kişi katılmıştır.

Yine bu kapsamda, Bankamız tarafından, Avrupa Birliği'ne üye ülkeler arasında 1 Ocak 1999 tarihinde uygulanmaya başlanan Parasal Birliğin ve tek para birimi "EURO"nun mali piyasaları nasıl etkileyeceği, Türkiye'ye ne şekilde yansıyacağı, özellikle bankacılık kesimine etkilerinin ne olacağı konusunda Merkez Bankasında bir proje başlatılmış, bu proje çerçevesinde, İdare Merkezi Birimleri ve Şubelerde çalışan elemanlarımızın, Parasal Birliğin yürürlüğe girmesinden sonra karşılaşabilecekleri soru ve sorunlara hazırlıklı olabilmeleri, bu konuda bilgilendirilebilmeleri amacıyla, "Parasal Birlik" konulu 6 seminer düzenlenmiş ve bu seminerlere toplam 131 kişi katılmıştır.

Böylece 1998 yılında Bankacılık-Merkez Bankacılığı Eğitimine toplam 258 kişi katılmıştır.

Genel Amaçlı Eğitim kapsamında 1998 yılında düzenlenen, Ön Eğitim, Türkçe Yazılı Anlatım Teknikleri, Stres Yönetimi, Genel Kullanıcılar Bilgisayar Eğitim Programı (Windows 95+), Yöneticiler Bilgisayar Eğitim Programı (Windows 95+), Bilgisayar Uygulamalı İstatistik, Halkla İlişkiler (Müşteri İlişkileri), Zaman Yönetimi, Hızlı Okuma Teknikleri, İngilizce Sunum Teknikleri seminerleri düzenlenmiş ve toplam 688 kişiye eğitim verilmiştir.

İdare Merkezi Konferans Salonunda düzenlenen "Avrupa Siyasi Birliği ve Türkiye" ile "Türkiye Avrupa Birliği İlişkilerinde ve Gümrük Birliğinde Son Durum, Geleceğe Bakış ve Alternatifler" konulu 2 adet konferans ve bunları izleyen panele Merkez Bankası ve diğer mali kurum ve kuruluşlardan toplam 310 kişi katılmıştır. Ayrıca, Türkiye Bankalar Birliği ve Bankamız işbirliği ile yine İdare Merkezi Konferans Salonunda düzenlenen “Ödemeler Dengesi" konulu konferansa Bankamız ve çeşitli kuruluşlardan toplam 150 kişi katılmıştır.

Ayrıca, Merkez Bankası ve Alman Merkez Bankası Deutsche Bundesbank arasında imzalanan "Merkez Bankacılığı Teknik İşbirliği ve Eğitim Anlaşması" çerçevesinde 1998 yılında, yurtdışında (Almanya'da) 11 program ile 2 adet bilgilendirme toplantısı düzenlenmiş ve Merkez Bankasının çeşitli birimlerinden 52 kişi katılmıştır. Yurtiçinde (Ankara’da) ise "Döviz İşlemleri; Yatırımları, Döviz Kurları ve Kur Politikaları", "Para Politikası ve Analizi", "Ödemeler Dengesi İstatistikleri" ve "Bundesbank'ta Bankalar Gözetimi" konularında 4 program düzenlenmiş, bunlara da yine Merkez Bankasının çeşitli birimlerinden 81 kişinin katılımı sağlanmıştır.

Böylece, Merkez Bankası ve Bundesbank işbirliği ile düzenlenen programlardan toplam 133 mensubumuz yararlanmıştır.

Yurtdışı lisansüstü master-doktora programına 1998 yılı içinde 19 kişi gönderilmiş, önceki yıllarda master için İngiltere'ye giden 4 kişi ve ABD'ye giden 6 kişi programlarını başarı ile tamamlayarak 1998 yılı içinde geri dönmüşlerdir. 31 Aralık 1998 tarihi itibariyle; programlarına önceden başlayan mensuplarımız ile birlikte ABD, İngiltere ve Almanya'da toplam 38 kişi eğitimlerine devam etmekte olup, bunlardan 12'si doktora 26'sı ise master programlarına katılmaktadır.

Yurtiçinde ise, 1998 yılı içinde 15 elemanımız master programına, 2 elemanımız doktora programına başlamıştır. Önceden devam edenler ile birlikte 39'u master, 14'ü doktora yapan toplam 53 elemanımız bulunmaktadır.

Merkez Bankası Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü’nün Bilgisayar Uzman Yardımcısı ihtiyacını karşılamak amacıyla 16 Nisan 1998 ile 19 Aralık 1998 tarihlerinde yabancı dil (İngilizce) yazılı ve sözlü sınavları; Banknot Matbaası Genel Müdürlüğü’nün teknik personel ihtiyacını karşılamak amacıyla 30 Mayıs 1998 tarihinde yabancı dil (İngilizce) yazılı–sözlü sınavı ile Genel Yetenek Sınavı; Teftiş Kurulu Başkanlığı’nın Müfettiş Yardımcısı ihtiyacını karşılamak amacıyla 1 Ağustos 1998 tarihinde yabancı dil (İngilizce) yazılı sınavı, 15 Ağustos 1998 tarihinde Genel Yetenek Sınavı; Araştırma Genel Müdürlüğü’nün Araştırmacı ihtiyacını karşılamak amacıyla 8–9 Ağustos 1998 tarihlerinde Bilim Sınavı yapılmıştır.

Merkez Bankasınca yurt içindeki kurum ve kuruluşların düzenledikleri eğitim programlarına 136; yurt dışında düzenlenen kısa süreli meslek eğitimi programlarına ise toplam 209 Merkez Bankası elemanı gönderilmiştir.

Banka dışındaki diğer kurum ve kuruluşların düzenlediği 143 eğitim programında, öğretim elemanı olarak bilgi aktarmak üzere, 38 Merkez Bankası personeli görevlendirilmiştir.

Ayrıca, yıl içinde toplam 672 üniversite öğrencisine Merkez Bankasının çeşitli birimlerinde staj olanağı sağlanmıştır.

IV.6. TEKNİK DONANIM FAALİYETLERİ

Türk bankacılık sisteminin G-10 ülkeleri düzeyinde bir ödeme sistemleri altyapısına kavuşması amacıyla, EFT-RTGS Sistemi ikinci nesil projesi ve bu sistemle gerçek zamanlı teslimat karşılığı ödeme ilkesi ile çalışacak olan Elektronik Menkul Kıymet Transfer ve Mutabakat (EMKT) projeleri önemli bir aşamaya getirilmiştir.

Ayrıca, İdare Merkezi, şubeler ve EFT-RTGS sistemlerine ait bilgisayar ve iletişim altyapılarının iyileştirilmesi hususunda gerekli ön hazırlıklar tamamlanarak, sözkonusu sistemlerin tesisi sürecine başlanmıştır.

Merkez Bankası yerleşkelerinde yapısal kablolama ve yerel iletişim ağları yaygınlaştırılmıştır. İnternet üzerinden kamuya verilmekte olan bilgilerin ortamlarının ve işlevselliklerinin daha da artırılması amacıyla, teknolojik gelişmelere uygun çalışmalar devam etmektedir.

2000 yılı probleminin etkilerini en aza indirgeyebilmek amacıyla, çalışmalar yapılmış ve sistemler test ortamına hazır hale getirilmiştir. Ayrıca, sınır ötesi ödeme sistemleri, elektronik para ve elektronik ticaret konularında araştırmalar sürmektedir.

1998 yılında işletime geçen uygulamalar şu şekilde özetlenebilir:

İdare Merkezi ve şube ödemelerinde anında mutabakat sağlayan SAOS (Şubeler Arası Ödemeler Sistemi) sistemi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankasının otomasyonu, Merkez Bankası ile bankalar arasında elektronik veri aktarımı sağlayan EVAS sistemi, Bankacılık gözetim sisteminin yeniden yapılandırılması, Genel Sekreterlik doküman takip sistemi, Euro ile ilgili hazırlıkların tamamlanmasıdır.

1998 yılında başlayan ve halen devam etmekte olan uygulamalar ise aşağıdaki gibidir:

EFT II-EMKT projeleri, 2000 yılı hazırlıkları, yeni donanım ortamlarına taşınma hazırlıkları, Piyasalar Genel Müdürlüğü ve Şubeler piyasa uygulamalarının yeniden yapılandırılması, alışveriş odalarının yeniden yapılandırılması, özel finans kurumları gözetim sistemi, disponibilitenin yeniden yapılandırılması, şubeler muhasebe sisteminin yeniden yapılandırılması, Personel Bilişim Sisteminin (PBS) yeniden yapılandırılması, Teftiş Kurulu Başkanlığı otomasyonu, personel devam takip sisteminin yenilenmesi, Merkez Bankası bilgisayar sistemleri güvenliklerinin artırılması, iş akışlarının elektronik ortamdan izlenmesidir.

IV.7. İNŞAAT VE ONARIM FAALİYETLERİ

Ankara Sosyal Tesisi’ne yangın ihbar sistemi yapılmış, havalandırma ve müzik sistemi tesis edilmiştir.

İzmir Özdere Naim Talu Eğitim ve Dinlenme Sitesi’ne su temini için jeolojik etüd ve sondaj yapılarak Site’ye ilave kullanım suyu temin edilmiştir.

Banknot Matbaası Genel Müdürlüğü Mürekkep Atölyesi, eski bina orta gerilim hücresi, jeneratör panoları ve diğer tadilat gereken yerler yenilenmiştir.

Diyarbakır Şubesi hizmet binası müşteri holü aydınlatma sistemi tadilatı ile servis mahalleri tabanlarına vinil kaplama yaptırılmıştır.

Erzurum Şubesi hizmet ve lojman binası tadilat ve yenileme ile para asansörü tesisi işleri yaptırılmıştır.

Kayseri Şubesi lojman binası tadilat işleri tamamlanmıştır.

Bursa Şubesi yeni hizmet binası için arsa satın alınmıştır.

İstanbul Şubesi hizmet binası ile Ankara Çayyolu Eğitim ve Sosyal Tesis Kompleksi projelendirme işlerine başlanılmıştır.

İdare Merkezi tesisat mahallerine yangın söndürme sistemi tesisi tamamlanmıştır. İdare Merkezi teknik donanımları ile ekipmanlarının periyodik bakım onarım hizmetleri yürütülmüştür.

İzmir, Adana, Antalya, Denizli, Edirne, Eskişehir, Konya, Samsun, Van Şubeleri ile Adana ve Mersin Şubesi arşivlerine yangın ihbar sistemi tesisi işleri tamamlanmıştır.