TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

ANONİM ŞİRKETİ
 
 
 
 
 
 
 

6 Nisan 1999 tarihli

HİSSEDARLAR GENEL KURULU'NA

sunulan
 
 
 
 

1998
 
 
 
 
 
 

ALTMIŞYEDİNCİ HESAP YILI HAKKINDA

BANKA MECLİSİ’NCE HAZIRLANAN

FAALİYET RAPORU

BİLANÇO, KÂR VE ZARAR HESABI
 
 
 
 

DENETLEME KURULU RAPORU

ANKARA

1999
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

31 Aralık 1998 TARİHİNDE

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI





BANKA MECLİSİ

BAŞKAN                                GAZİ ERÇEL

ÜYELER                                PROF. DR. M. BİLSAY KURUÇ

                                                 O. CAVİT ERTAN

                                                 SAMİ KURTOĞLU

                                                 PROF. DR. RIZA AYHAN

                                                 ZEKİ ŞENER

                                                 TUNCAY ALTAN
 
 

DENETLEME KURULU ÜYELERİ

                                                 HİLMİ OKÇU

                                                 METE ÖKTE

                                                 M. SAİM UYSAL

                                                 AYDEMİR KOÇ

YÖNETİM KOMİTESİ

BAŞKAN                                   GAZİ ERÇEL

BAŞKAN YARDIMCILARI

                                                  AYKUT EKZEN

                                                  ŞÜKRÜ BİNAY

                                                  AYDIN ESEN

                                                  SÜREYYA SERDENGEÇTİ
 
 









GÜNDEM



1- Açılış, divanın teşekkülü.

2- Toplantı tutanağının imzalanması hususunda divana yetki verilmesi.

3- Banka Meclisi ve Denetleme Kurulu’nun 1998 Hesap Yılına ait raporlarının okunması ve        görüşülmesi.

4- 1998 yılına ait bilanço, kâr ve zarar hesabının onaylanması, kârın teklif gereğince dağıtılmasının kabulü veya reddi.

5- Banka Meclisi ve Denetleme Kurulu’nun ibrası.

6- Banka Meclisi’nde görev süreleri 30 Nisan 1999 tarihinde sona erecek iki üyelik için seçim yapılması.

7- Denetleme Kurulu’nda görev süreleri 30 Nisan 1999 tarihinde sona erecek iki üyelik için (B-C) Sınıfı Hissedarlarınca bir, (D) Sınıfı Hissedarlarınca bir üye seçimi.

8- 28.06.1995 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı’nda, Banknot Sayım, Tetkik, Ayırım ve İmha Makinaları Alımı ile ilgili olarak alınan karar nedeniyle açılan sorumluluk davasından feragat edilmesi hususunun görüşülerek karara bağlanması (TTK 366 md. gereğince gündeme ilave edilmiştir).
 
 






İÇİNDEKİLER

I. DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER
    I.1. DÜNYA EKONOMİSİ 
          I.1.1. Sanayileşmiş Ülkeler 
          I.1.2. Gelişmekte Olan Ülkeler 
          I.1.3. Eski Merkezi Planlı Avrupa Ekonomileri ve
                   Bağımsız Devletler Topluluğu
          I.1.4. Dünya Ticareti 
          I.1.5. Uluslararası Mali Piyasalar 
          I.1.6. Gelişen Piyasalar 
          I.1.7. Ekonomik Bütünleşme Hareketler
II. TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER VE
     PARA POLİTİKASI
     GİRİŞ 
     II.1. GENEL DENGE 
          II.1.1. Ekonominin Arz Yönü: Sektörel Üretim
                    Gelişmeleri ve İthalat 
          II.1.2. Ekonominin Talep Yönü: İç Talep ve İhracat 
          II.1.3. İstihdam 
          II.1.4. Ücret ve Maaşlar 
    II.2. KAMU MALİYESİ VE İÇ BORÇLANMA 
          II.2.1. Kamu Maliyesi 
          II.2.2. Tarımsal Destekleme 
          II.2.3. İç Borçlanma 
    II.3. ÖDEMELER DENGESİ VE DIŞ BORÇLANMA 
          II.3.1. Ödemeler Dengesi 
          II.3.2. Dış Borçlar
    II.4. PARA POLİTİKASI 
          II.4.1. TCMB Analitik Bilançosu 
          II.4.2. Para-Kredi Gelişmeleri 
          II.4.3. Faiz Oranları 
          II.4.4. Döviz Kurları 
    II.5. FİYATLAR 
III. MALİ PİYASALAR  
    III.1. BANKACILIK SEKTÖRÜ VE KREDİ POLİTİKASI   
          III.1.1. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası   
          III.1.2. Bankalar   
    III.2. PARA PİYASALARI   
          III.2.1. Devlet İç Borçlanma Senetleri Satışları ve Faizleri   
          III.2.2. Açık Piyasa İşlemleri   
          III.2.3. Bankalararası Para Piyasası   
    III.3. DÖVİZ VE EFEKTİF PİYASALARI   
    III.4. MENKUL KIYMET PİYASALARI   
          III.4.1. Birincil Piyasalar   
          III.4.2. İkincil Piyasalar   
          III.4.3. Aracı Kurumlar   
          III.4.4. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB)   
          III.4.5. İMKB’de Dalgalanma   
IV. YÖNETİM, PERSONEL VE İDARİ İŞLER  
     IV.1. BANKA MECLİSİ   
     IV.2. YÖNETİM KOMİTESİ   
     IV.3. DENETLEME KURULU   
     IV.4. KADRO VE PERSONEL DURUMU   
     IV.5. EĞİTİM FAALİYETLERİ   
     IV.6. TEKNİK DONANIM FAALİYETLERİ   
     IV.7. İNŞAAT VE ONARIM FAALİYETLERİ   
     TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI ÖRGÜT ŞEMASI  
V. MERKEZ BANKASI BİLANÇOSU  
     V.1. BİLANÇO AÇIKLAMASI   
     V.2. 1998 YILI KÂRI VE DAĞITIMI   
     DENETLEME KURULU RAPORU   
     BİLANÇO, KÂR VE ZARAR HESABI   
VI. YASAL VE İDARİ DÜZENLEMELER  
VII. İSTATİSTİK TABLOLARI  
VIII. BİLANÇO KARŞILAŞTIRMALARI  

 
 

GRAFİKLER

Grafik II.1.1 : Toplam İmalat ve Makina – Teçhizat Sanayileri Yıllık Üretim Değişim Oranları   
Grafik II.2.1 : Kamu Kesimi Borçlanma Gereği / GSMH   
Grafik II.2.2 : Bütçe Dengeleri / GSMH   
Grafik II.2.3 : Konsolide Bütçe Finansmanı   
Grafik II.3.1 : Dış Borç Stoku ve Vade Ayırımı   
Grafik II.3.2 : Brüt Döviz Rezervleri ve Kısa Vadeli Borçlar Farkı   
Grafik II.3.3 : Brüt Rezervler ve Kısa Vadeli Borçlar Farkı   
Grafik II.4.1 : Net İç Varlıklar ve Net Dış Varlıklar   
Grafik II.4.1.1 : İç ve Dış Varlık Gelişmeleri   
Grafik II.4.2 : Reel Para Arzları   
Grafik II.4.3 : Para Çarpanı   
Grafik II.4.4 : Rezerv Para Çarpanının Bileşenleri   
Grafik II.4.5 : Üç Aylık Reel Faiz Oranları   
Grafik II.5.1 : DİE-Toptan Eşya ve Özel Sektör İmalat Sanayii Fiyatları   
Grafik II.5.2 : Beklenen Enflasyon   
Grafik II.5.3 : TEFE ve Özel İmalat Sanayi Fiyatları Kullanılarak Hesaplanan Reel Kur Endeksleri   
Grafik II.5.4 : DİE-Toptan Eşya ve Tüketici Fiyatları   
Grafik III.1.1 : Mevduatın Vadelere Göre Dağılımı   
Grafik III.1.2 : Kredilerin Banka Grupları İçindeki Payı   
Grafik III.2.1 : İMKB Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım - Satım Pazarı Faiz Oranları   
Grafik III.2.2 : TÜFE’ye Endeksli İhalelerde Gerçekleşen Reel Getiri Oranları   
Grafik III.2.3 : Bankalararası Para Piyasası ve İkincil Piyasadaki Faiz Oranları   
Grafik III.2.4 : Açık Piyasa İşlemleri   
Grafik III.3.1 : Kur Sepeti ve TEFE   

 
 
 
 

KUTULAR

Uluslararası Piyasalardaki Durum ve Beklentiler   
Euro’nun Türk Finans Sistemine Etkileri   
Türkiye’de Büyüme Devreleri   
Metal Eşya, Makina-Teçhizat Sanayii   
Vergi Reformunun İlkeleri ve Bazı Önemli Noktaları   
Türkiye’de Vergi Yükü   
İskontolu Devlet İç Borçlanma Senetleri İçin Hazine İhale Programı ve Gerçekleşmeleri   
Güneydoğu Asya ve Rusya Krizlerinin Türkiye’nin Dış Ticaretine Etkileri   
1998 Yılı Para Politikası  
Ekonomik Politikalar Bildirgesi ve Yakın İzleme Anlaşması   
T.C. Merkez Bankası Analitik Bilançosuna Yeni Bir Bakış   
Toptan Eşya ve Tüketici Fiyat Endeksleri Artış Oranlarının Farklılıklarının Nedenleri   
Reel Döviz Kuru Endekslerinin Hesaplanmasında Gözönüne Alınan Kriterler  
Parasal Takvim ve Piyasaları Yönlendiren Önemli Gelişmeler   
Likit Borsanın Ekonomik Büyüme Etkisi   

 
 
 
 

İSTATİSTİK TABLOLARI

Tablo 1        : Ekonominin Genel Dengesi (Cari Fiyatlarla)   
Tablo 2        : Ekonominin Genel Dengesi (1994 Fiyatlarıyla)   
Tablo 3        : Gayrisafi Milli Hasıla (Cari Üretici Fiyatlarıyla)   
Tablo 4        : Gayrisafi Milli Hasıla (1987 Üretici Fiyatlarıyla)   
Tablo 5        : Sektörler İtibariyle Sabit Sermaye Yatırımları (Cari Fiyatlarla)   
Tablo 6        : Sektörler İtibariyle Sabit Sermaye Yatırımları (1994 Fiyatlarıyla)   
Tablo 7        : Başlıca Sanayi Ürünleri Üretimi   
Tablo 8        : Enerji Dengesi (Milyon Ton Petrol Eşdeğeri Olarak "MTPE")   
Tablo 9        : Seçilmiş Tarım Ürünleri   
Tablo 10      : Belediyelerce Verilen Ruhsatnamelere Göre Yeni İnşaat   
Tablo 11      : Belediyelerce Verilen Yapı Kullanma İzin Belgelerine Göre  
                     Yeni İlave veya Kısmen Biten Yapılar   
Tablo 12      : Ulaştırma Hizmetleri   
Tablo 13      : Haberleşme Hizmetleri   
Tablo 14      : İş İsteyenler ve Açık İşler   
Tablo 15      : Dış Ülkelere Gönderilen İşçiler   
Tablo 16      : Toplu İş Sözleşmeleri   
Tablo 17      : Grevler ve Lokavtlar   
Tablo 18      : Fiyat Endeksleri   
Tablo 19      : Altın Fiyatları   
Tablo 20      : Fiyat Endeksleri (Aylık)   
Tablo 21      : Altın Fiyatları (Aylık Ortalama)   
Tablo 22      : Tarımsal Destekleme Fiyatları   
Tablo 23      : Konsolide Bütçe   
Tablo 24      : İşletmeci KİT’lerin Finansman İhtiyacı (Cari Fiyatlarla)   
Tablo 25      : Fon Kaynak ve Harcamaları (Cari Fiyatlarla)   
Tablo 26      : Konsolide Bütçe Ödenekleri, Harcama ve Gelirleri   
Tablo 27      : Kamu Borçları (İç Borçlar)   
Tablo 28/A  : Parasal Yetkililer-Sektörel Hesaplar   
Tablo 28/P   : Parasal Yetkililer-Sektörel Hesaplar   
Tablo 29      : Merkez Bankası-Krediler   
Tablo 30      : Merkez Bankası-Mevduat   
Tablo 31/A  : Mevduat Bankaları-Sektörel Hesaplar  
Tablo 31/P   : Mevduat Bankaları-Sektörel Hesaplar   
Tablo 32/A   : Mevduat Bankaları-Mevduat   
Tablo 32/B   : Mevduat Bankaları-Mevduat   
Tablo 33/A   : Kalkınma ve Yatırım Bankaları-Sektörel Hesaplar   
Tablo 33/P   : Kalkınma ve Yatırım Bankaları-Sektörel Hesaplar   
Tablo 34      : Kalkınma ve Yatırım Bankaları-Krediler   
Tablo 35      : Mevduat Bankaları-Krediler   
Tablo 36      : Bankacılık Sektörü-Yurtiçi Kredi Hacmi   
Tablo 37      : Parasal Sektör Analitik Bilançosu   
Tablo 38      : Merkez Bankası-Analitik Bilanço   
Tablo 39      : İhraç Edilen Menkul Değerler   
Tablo 40      : Uluslararası Rezervler   
Tablo 41      : Dış Ticaret   
Tablo 42      : İhracatın Sektörel Dağılımı   
Tablo 43      : İthalatın Sektörel Dağılımı   
Tablo 44      : Ülkelere Göre İhracat ve İthalat   
Tablo 45      : Yatırım, Tüketim ve Hammadde İthalatı   
Tablo 46      : Kaynakların Çeşidine Göre İthalat   
Tablo 47      : Ödemeler Dengesi   
Tablo 48      : Ödemeler Dengesindeki Bazı Kalemlerin Ayrıntıları   
Tablo 49      : Dış Borç Stoku   
Tablo 50      : Dış Borç Stokunun Dönem Sonu Kurlarıyla Döviz Cinslerine Göre Dağılımı  
Tablo 51      : Kredi Mektuplu Döviz Tevdiat Hesapları   
Tablo 52      : Döviz Tevdiat Hesapları Projeksiyonu (Borçlulara Göre)  
Tablo 53      : Orta ve Uzun Vadeli Dış :Borç Ödemeleri  
Tablo 54      : Yabancı Sermayeli Şirketlerin Sektörel Dağılımı   
Tablo 55      : Yabancı Sermaye İzinlerinin Yıllara Göre Dağılımı   
Tablo 56      : 1998 Yılı Devlet İç Borçlanma Senetleri İhale Faizleri  
Tablo 57      : 1998 Yılı Devlet İç Borçlanma Senetleri İhalelerinde Satılan Miktarlar  
Tablo 58      : Bankalararası Para Piyasası İşlemleri   
Tablo 59      : Döviz ve Efektif Piyasaları İşlemleri   
Tablo 60      : Tartılı Efektif Reel Kur   
Tablo 61      : Sınıflarına Göre Fiili Personel Durumu   
Tablo 62      : TC Merkez Bankası Şube, Temsilcilik ve Bürolar   

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

1998

ALTMIŞYEDİNCİ HESAP YILI HAKKINDA

BANKA MECLİSİ’NCE HAZIRLANAN

FAALİYET RAPORU


















Saygıdeğer Ortaklar,

Merkez Bankası'nın altmışyedinci hesap yılı sonuçlarını gösteren 1998 yılı Bilançosu ile Kâr ve Zarar Hesabını inceleme ve onayınıza sunar, yüksek Kurulunuzu saygı ile selamlarız.

Merkez Bankası işlemlerini incelemeye başlamadan önce 1998 yılındaki ekonomik gelişmeleri gözden geçirmekte yarar görüyoruz. Bu nedenle, incelemenize sunulan Raporda dünya ve Türkiye ekonomisindeki gelişmeler ayrıntılı bir biçimde ele alınmaktadır.

Raporun birinci bölümünde uluslararası ekonomik gelişmeler değerlendirilmektedir. Dünya ekonomisinin başlıca ülke grupları itibariyle incelendiği bu bölümde uluslararası mali piyasalardaki gelişmelere ve ekonomik bütünleşme hareketlerine yer verilmektedir.

Türkiye ekonomisinin irdelenmesine ayrılan ikinci bölümde genel denge, istihdam, kamu maliyesi ve fiyatlara ilişkin gelişmeler ele alınmıştır. Ayrıca, Merkez Bankası'nca uygulanan para politikası ve 1998 yılındaki parasal gelişmelerin analizi bu bölümün bir diğer konusunu oluşturmaktadır.

Raporun üçüncü bölümünde mali piyasalardaki gelişmeler ele alınmaktadır. Bu bölümde; Merkez Bankası kredileri yanında bankacılık sektöründeki gelişmeler ve Merkez Bankası gözetiminde faaliyet gösteren para ve döviz piyasaları ayrıntılı biçimde incelenmektedir. Menkul kıymet piyasalarındaki gelişmeler de Raporun üçüncü bölümünde yer almaktadır.

Türkiye ve dünyadaki ekonomik gelişmelerin incelendiği bölümlerden sonra, Raporun dördüncü bölümünde Merkez Bankası'nın personel ve idari işleri hakkında bilgi verilmekte, beşinci bölümünde ise 1998 yılı Bilançosu ile Kâr ve Zarar Hesabı açıklanmaktadır. Faaliyet Raporumuzun sonunda, her zaman olduğu gibi, 1998 yılında çıkartılan ekonomik ve sosyal konularla ilgili başlıca yasal ve idari düzenlemeler ile ülke ekonomisi hakkında istatistik tabloları içeren iki bölüm yer almaktadır.