Türkiye’de Şirketlerin Borç Dolarizasyonu ve Büyüme Performansı

Türkiye’de Şirketlerin Borç Dolarizasyonu ve Büyüme Performansı

Başlık:

  Türkiye’de Şirketlerin Borç Dolarizasyonu ve Büyüme Performansı

Sayı:

15/01

Yazar(lar):

Bengü Alp, Cihan Yalçın

Dil:

Türkçe

Tarih:

Ocak 2015

Özet:

2001 yılında yaşanan kriz sonrasında uygulanmaya konan esnek döviz kuru rejiminin de etkisiyle özellikle yabancı para (YP) cinsinden geliri sınırlı olan şirketler kur riskinden kaçınmak için YP cinsi borçlarının toplam borçları içindeki paylarını (borç dolarizasyon oranı) düşürmüşlerdir. Buna karşın, uluslararası karşılaştırma yapıldığında, Türkiye’deki reel sektör firmalarının, borç dolarizasyon oranları halen oldukça yüksek düzeylerde seyretmektedir. Kriz sonrası dönemde, genel olarak firmaların YP cinsinden borçlanma oranları düşerken, söz konusu borçlanmaların vadesi uzamaya devam etmiştir. Bu gelişmeler sonucu, şirket bilançolarının taşıdığı kırılganlık belirli ölçülerde azalma kaydetmiştir. Dolayısıyla iç ve dış talepteki belirgin daralmaya karşın, 2008-2009 küresel krizinin şirketler üzerindeki etkileri dış talebin güçlü seyrettiği 2001 krizine oranla daha sınırlı olmuştur. 1996-2010 dönemine ait TCMB Şirket Bilançoları verileri ve dinamik panel yöntemi (GMM) kullanılarak yapılan tahminler, borç dolarizasyonun genel olarak şirketlerin satış ve istihdam büyümelerini olumlu yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Bu bulgu, Türkiye’deki şirketlerin genel olarak Türk lirası cinsinden borçlanma kısıtı altında olduklarını, söz konusu kısıtın YP cinsinden borçlanarak aşılabildiklerine işaret etmektedir. Diğer taraftan, özellikle düşük ihracat ve yüksek borç dolarizasyon oralarına sahip şirketlerde borç dolarizasyonun şirketlerin büyümesini olumsuz yönde etkilediği de tahmin edilmiştir. Sonuç olarak, yapılan analiz, şirketlerin ihracatlarını artırmaları yoluyla karşı karşıya kaldıkları finansal kısıtlarını sınırlayabildiklerini ve dolayısıyla büyüme performanslarını artırabildiklerini ortaya koymaktadır. Buna karşın, özellikle kriz dönemlerinde yüksek borç dolarizasyonuna sahip şirketlerin net kar marjlarında belirgin düşüşlerin olduğu, dolayısıyla “bilanço kanalı” kaynaklı olarak şirketlerin faaliyetlerini olumsuz yönde etkilenebildiği de gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler:

Borç dolarizasyonu, Şirket büyümesi, Finansal kısıt, Kriz, Panel veri

JEL Sınıflaması:

L11; D21; G32; E32; C23

Konuşmayı PDF Olarak İndirmek İçin Tıklayınız.Türkiye’de Şirketlerin Borç Dolarizasyonu ve Büyüme Performansı
TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI İdare Merkezi Anafartalar Mah. İstiklal Cad. No:10 06050 Ulus Altındağ Ankara Telefon : (+90 312) 507 50 00 | Faks : (+90 312) 507 56 40