Banknot Basım Süreci

Paylaş
Yazdır

Türkiye’de banknotların basım ve dolaşımına ilişkin tüm işlemler, Merkez Bankası bünyesindeki Emisyon Genel Müdürlüğü ile Banknot Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür.

Merkez Bankası, şu amaçlar doğrultusunda tedavüle yeni banknot çıkarılmasına karar verir:

  • Ülkemiz ekonomisindeki nakit para ihtiyacının karşılanması,
  • Eskimiş ve yıpranmış banknotların yenileriyle değiştirilmesi,
  • Tedavüle temiz bir banknot kompozisyonunun çıkarılması,
  • Döneme özgü fiziksel ve teknik sorunların giderilmesi.

Merkez Bankası’nın sorumluluğunda, detaylı bir üretim zincirinden oluşan banknot basım sürecinin temel olarak üç aşaması bulunmaktadır. Bu aşamalar; baskı öncesi hazırlık, baskı ve baskı sonrası sonuçlandırmadır.

 

1.Baskı Öncesi Hazırlık

Baskı öncesi hazırlık aşamasında ilk olarak; banknotların ön ve arka yüzünde yer verilecek unsurlar, Merkez Bankasının uzman grafikerleri tarafından tasarlanır. Tasarımda toplumun kültürel, sanatsal ve bilimsel yönleri ile ülkenin coğrafi özelliklerinin yansıtılmasına önem verilmektedir.

Tasarım sürecinden sonra, baskı aşamasında kullanılacak baskı kalıpları çıkarılır; kâğıt, mürekkep ve gerekli kimyasal bileşenler gibi hammaddeler temin edilir.

 

2.Baskı

Baskı öncesinde hazırlanan tasarım unsurları; banknotların seri ve sıra numaraları ile birlikte, Banknot Matbaası Genel Müdürlüğü bünyesindeki makinelerde kâğıt tabakalarının üzerine basılır.

 

3.Baskı Sonrası Sonuçlandırma

Baskısı tamamlanmış kâğıt tabakalar, tedavüle hatasız ve temiz banknotların sürülmesi amacıyla bir dizi kalite kontrolden geçirilir. 

Denetim sonrası temiz tabakalar, kesim makinesinde kupür hâline dönüştürülür. Ardından deste ve paket hâline getirilen banknotlar; hatalı olanlar imha edildikten sonra, Emisyon Genel Müdürlüğüne teslim edilir.

Dolaşıma hazır hâle getirilen banknotlar, Merkez Bankasının 21 şubesi ve şubesinin olmadığı 16 ilde faaliyet gösteren banknot depoları aracılığıyla tedavüle sürülür.