BANKALAR
KANUNUNUN GETİRDİĞİ YENİLİKLER
-
İdari ve mali özerkliğe sahip, siyasi otoriteden
bağımsız, yeni bir Banka Düzenleme ve Denetleme Kurumu kurulması öngörülmüştür.
-
Kurul, Başkan ve İkinci Başkan dahil 7
üyeden oluşacak olup, 2 üyesi Hazine Müsteşarlığı, birer üyesi Maliye Bakanlığı,
Merkez Bankası, Türkiye Bankalar Birliği, Devlet Planlama Teşkilatı ve
Sermaye Piyasası Kurulunca önerilecek bir misli aday arasından Bakanlar
Kurulunca atanacaktır.
-
Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu ile
Hazine Müsteşarlığı ve Merkez Bankasının banka gözetim ve denetim yetkileri
Kuruma devredilecektir. Ancak, Kurum, talepleri halinde veya gerektiğinde
Hazine Müsteşarlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ile Merkez
Bankasına para, kredi ve bankacılık politikalarının yürütülmesi ile ilgili
konularda mütalaa ve bilgi verecektir.
-
Kurumun giderleri Kurul Kararıyla yürürlüğe
girecek bütçeden, bütçenin gelirleri ise bankaların ödeyeceği (azami aktif
toplamlarının onbinde üçü oranındaki) giderlere katılma payından karşılanacaktır.
-
Bankaların kuruluşuna izin verilmesi veya
banka kuruluş izninin iptal edilmesi yetkisi Kurulun enaz 5 üyesinin olumlu
oyu ile alınacak karara istinaden Bakanlar Kurulunun yetkisinde kalmaktadır.
-
Kurum, yabancı ülkelerin denetime yetkili
mercileri ile bankacılıkla ilgili her türlü işbirliği ve bilgi alışverişinde
bulunabilecektir.
-
Ayrıca, banka kuruluşunda aranan şartlar
ağırlaştırılmıştır:
-
Banka kurucuları banka sahibi olmanın gerektirdiği
mali güç ve itibara sahip olacaklardır.
-
Kuruluşta aranan ödenmiş sermayenin her
türlü muvazaadan ari 20 trilyon TL’dan az olmaması öngörülmüş ve Kurulca
belirlenecek diğer sermaye benzeri kaynakların da özkaynak sayılmasına
olanak sağlanmıştır.
-
Ödenmiş sermayenin %10’u oranında TMSF’na
giriş payı yatırılması şartı getirilmiştir.
-
Genel müdür ve yardımcılarının, atanmasından
önce Kurumdan izin alınması, yemin etme ve mal beyanında bulunma zorunluluğu
gerekmektedir.
-
Bankaların uygun bir iç denetim ile risk
kontrol ve yönetim sistemine sahip olmaları şartı getirilmiştir.
-
Bankaların açacakları her şube için, kuruluşta
aranan asgari sermaye tutarının yüzde biri oranında özkaynak bulundurmaları
öngörülmüştür.
-
AB direktifine paralel büyük kredi tanımı
getirilerek büyük krediler özkaynakların 8 katı ile sınırlandırılmıştır.
-
Tek bir müşteriye kullandırılacak krediler
özkaynakların %20’sinden %25’ine çıkarılmıştır.
-
Dolaylı kredi ilişkisinde bulunan müşterilere
kullandırılacak krediler, özkaynakların %75’inden %50’sine indirilmiştir.
-
-
Kredi limitlerinin hesaplanmasında nakdi
kredi teminine yönelik gayri nakdi krediler %100 oranında, diğerleri %
25 oranında dikkate alınacaktır.
-
Bankaların yurt dışında ortaklık kurmaları
veya kurulmuş ortaklıklara katılmaları Kurul’un iznine tabi tutulmuştur.
-
Mali bünyesi zayıflayan bankalara ilişkin
olarak alınacak tedbirler daha detaylı ve kapsamlı olarak düzenlenmiştir.
-
Banka kaynaklarının ortaklar tarafından
istismar edilmesini önleyecek tedbirlere yer verilmiş ve bu durumu tespit
edilen ortakların ortaklık haklarının sınırlandırılmasına ve gerekli şartların
mevcudiyeti halinde hisselerinin Fon’a devredilmesine ve bu ortaklarla
Kanuna aykırı eylemleri ile bankanın iflasına neden olan banka yöneticilerinin
şahsi iflaslarının istenebilmesine imkan sağlanmıştır.
-
Fon’un kaynaklarının yetersiz kalması halinde
Fon’a Merkez Bankasınca verilecek avansın vade, tutar, geri ödeme şekil
ve şartları ile faiz oranı ve diğer hususlar Kurulun görüşü alınarak Merkez
Bankasınca belirlenecektir.
-
Mevduat kabul ve bankacılık işlemleri yapma
yetkisi kaldırılmış olan bir bankanın tasfiye sürecinin hızlandırılması
sağlanmıştır.
-
Bankaların şöhretine ya da servetine zarar
verebilecek bir hususa kasten sebep olma ya da bu yolda asılsız haber yayılmasında
kullanılabilecek araçlara internet, kablolu yayın veya elektronik bilgi
iletişim araçları ilave edilmiş ve ayrıca isimleri belirtilmese dahi bankaların
güvenirliği konusunda kamuoyunda tereddüde yol açarak bankaların mali bünyelerinin
olumsuz etkilenmelerine neden olabilecek nitelikte asılsız haberleri Kanunda
belirtilen araçlarla yayınlayanlara ağır para cezası verilmesi hükme bağlanmıştır.
-
Bazı suçlar için ekonomik suça ekonomik
ceza prensibiyle idari para cezası getirilmiştir.
-
Bazı adli suç ve cezalarda ceza hadleri
yükseltilmiştir.