Sayı: 2003 - 35
5
Mayıs ve 29 Mayıs 2003 tarihli duyurular ile kamuoyunun bilgisine sunulduğu
üzere, özellikle ters para ikamesi gelişmeleri sonucu döviz piyasasında oluşan
döviz arz fazlası ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın güçlü döviz rezervi
pozisyonuna sahip olmasının uygulanan programa güvenin artmasına sağlayacağı
katkı dikkate alınarak, 5 Mayıs 2003 tarihli duyurumuzda belirtilen ihale
esasları çerçevesinde düzenlenmeye başlanan döviz alım ihalelerine Haziran
ayında da devam edilmektedir.
Merkez
Bankası’nın döviz rezervlerinin artırılması amacıyla düzenlenen döviz alım
ihalelerinde, 16 Haziran 2003 tarihinden itibaren, diğer ihale koşulları aynı
kalmak üzere maksimum fiyat uygulamasına son verilmesi kararlaştırılmıştır. Bu
karar, piyasa katılımcıları ile kesintisiz devam eden iletişim sürecinde
alınmış olup, döviz alım ihalelerinde teklif edilebilecek maksimum fiyatın
tespitine son verilmesinin gerekçesi, Merkez Bankası para ve döviz kuru
politika uygulamalarının şeffaf biçimde önceden kamuoyunun bilgisine sunulması
ilkesi çerçevesinde aşağıda açıklanmaktadır.
Bilindiği
üzere, ihalede teklif edilebilecek maksimum fiyat, 28 Mart 2002 tarih ve
2002-25 sayılı basın duyurusu ile kamuoyuna açıklanan ‘Gösterge Niteliğindeki
Kurların Belirlenme Esasları’ doğrultusunda bankalararası döviz piyasasında 1
ABD doları karşılığı Türk lirası kotasyon veren bankaların alım ve satım
fiyatlarının ortalamalarının ortalaması esas alınmak suretiyle saptanmakta idi.
Bu çerçevede saptanan maksimum fiyatın bazı günlerde piyasa fiyatına göre çok
az da olsa düşük kalması nedeniyle, piyasada döviz arzı olmasına rağmen,
özellikle Haziran ayında yapılan bazı ihalelere düşük tutarda teklif geldiği
gözlemlenmiştir. Nitekim, Haziran ayında yapılan 10 ihaleden 7’sine gelen
toplam teklif tutarı, ilan edilen ihale tutarına ulaşmamıştır. Yeterli döviz
satış teklifi alınamayan 7 ihalenin tamamında, tespit edilen maksimum teklif
fiyatı, ihaleye teklif verme süresinde döviz piyasasında kotasyon veren
bankaların en iyi döviz satım fiyatlarının altında kalmış ve dolayısıyla bazı
günlerde planlanan tutarda döviz alımı gerçekleştirilememiştir. Yapılan
değişiklik ile günlük olarak planlanan tutarda döviz alımı gerçekleştirilmesi
amaçlanmaktadır.
Öte
yandan, 5 Mayıs 2003 tarihli duyuruda da belirtildiği gibi, dışsal bir şok ya
da öngörülemeyen gelişmeler nedeniyle, döviz piyasasında derinliğin kaybolması,
buna bağlı olarak, döviz fiyatlarında ortaya çıkabilecek aşırı oynaklık ve
sağlıksız fiyat oluşumlarının gözlemlenmesi halinde, Merkez Bankası dönem
sonunu beklemeden, kısa ya da uzun süreli olarak, önceden kamuoyuna duyurmak
suretiyle döviz alım ihalelerine ara verebilecektir.
Kamuoyunun bilgisine sunulur.