TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI
BASIN DUYURUSU
A) Eylül Ayı Döviz Alım İhale Programı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın güçlü döviz rezervi pozisyonuna sahip olmasının uygulanan programa ilişkin güvenin artmasına sağlayacağı katkı ve döviz piyasasında oluşan arz fazlası dikkate alınarak, 6 Mayıs 2003 tarihinden bu yana döviz alım ihaleleri düzenlenmektedir.
Mayıs ayında günlük 20 milyon ABD doları
olarak açıklanan ihale tutarları, döviz arz fazlasının mevsimsel faktörlerin de
etkisiyle artarak devam edeceği öngörüsüyle, Haziran ayında 30 milyon ABD
dolarına, Temmuz ayı başında 40 milyon ABD dolarına, 17 Temmuz 2003 itibarıyla
da 50 milyon ABD dolarına çıkarılmış ve 6 Mayıs - 29 Ağustos 2003 döneminde
gerçekleştirilen ihalelerle toplam 3.010 milyon ABD doları tutarında döviz
alımı yapılmıştır. Böylece, Mayıs – Temmuz aylarında yapılan aşırı oynaklığı
önlemeye yönelik 4 adet doğrudan döviz alım müdahalesinde alınan 2.083 milyon
ABD doları ile birlikte, Mayıs – Ağustos döneminde Merkez Bankası’nca alımı
yapılan toplam döviz tutarı 5.093 milyon ABD dolarına ulaşmıştır.
Mayıs - Ağustos döneminde gözlemlenen arz
fazlasının Eylül ayında da devam etmesi beklenmekle birlikte, mevsimsel
faktörlerin etkisiyle arz fazlasında gözlemlenebilecek dalgalanmalar dikkate
alınarak, ihalelerde alınacak günlük tutarın daha esnek bir yöntemle
belirlenmesine karar verilmiş olup, bu karar piyasa katılımcıları ile
kesintisiz devam eden iletişim sürecinde alınmıştır. Bu çerçevede, Eylül ayı
boyunca günlük olarak 40 milyon ABD doları tutarında döviz alım ihalesi
açılacak, buna ek olarak sadece ihalede döviz satmaya hak kazanan kuruluşlara
(banka veya özel finans kurumu) ihalede gerçekleşen ortalama fiyat üzerinden ek
satım opsiyonu tanınacaktır. Bu şekilde kullanılabilecek opsiyon tutarı her
kuruluşun ihalede sattığı tutarın yüzde 50’si ile sınırlı olacaktır.
Böylelikle, 40 milyon ABD doları ihale ve 20 milyon ABD doları opsiyon hakkı
kullanımlarıyla olmak üzere günlük olarak alınacak tutar en fazla 60 milyon ABD
doları olacaktır. Ayrıca, ihalelere teklif gelmemesi ya da opsiyon
hakkının kullanılmaması durumunda, takip eden ihalelerde satın alınmayan döviz
tutarlarını telafi etmek amacıyla döviz alımı yapılmayacaktır. Bu çerçevede, Eylül ayı içinde ABD tatil günü olan
1 Eylül 2003 hariç 21 iş günü döviz alım ihalesi düzenlenecek olup, alınacak
toplam tutarın en fazla 1.260 milyon ABD doları olması planlanmaktadır.
İhale sonrası döviz satma opsiyonunu
kullanmak isteyen kuruluşlar, ihale sonuçlarının ilan edilmesinin ardından
kullanmak istedikleri opsiyon miktarını saat 15.30’a kadar Döviz ve Efektif
Piyasaları Müdürlüğü’nün (312) 309 19 66-89 numaralı telefonlarına
bildireceklerdir. Opsiyon kullanma süresinin bitimini takiben, ihale sonrası
kuruluşlarca kullanılan opsiyon miktarı Reuters sisteminin CBTQ sayfasında ilan
edilecektir.
Daha önceki duyurularımızda da belirtildiği üzere, dışsal bir şok ya da öngörülemeyen gelişmeler nedeniyle, döviz piyasasında derinliğin kaybolması, buna bağlı olarak, döviz fiyatlarında ortaya çıkabilecek aşırı oynaklık ve sağlıksız fiyat oluşumlarının gözlemlenmesi halinde, Merkez Bankası dönem sonunu beklemeden, kısa ya da uzun süreli olarak önceden kamuoyuna duyurmak suretiyle döviz alım ihalelerine ara verebilecektir. Ayrıca, bu dönem içinde döviz arz fazlasında öngörülenin dışında önemli ve kalıcı değişmeler olması durumunda, günlük ihale tutarlarında önceden duyurularak değişiklik de yapılabilecektir.
Diğer taraftan, her zaman olduğu gibi, döviz kurundaki oynaklık Merkez Bankası’nca yakından takip edilmeye devam edilecek ve kurlarda her iki yönde oluşabilecek aşırı oynaklık durumunda piyasaya doğrudan müdahale edilebilecektir.
B)
Eylül Ayı Türk Lirası Depo Alım İhale Programı
Merkez Bankası’nın Türk lirası likidite fazlalığını
sterilize etme işlemlerindeki etkinliğinin artırılması ve piyasalara 4 haftalık
vadede gösterge niteliğinde bir referans faiz oluşturulması amacıyla 2002 Nisan
ayında Bankalararası Para Piyasası’ndaki mevcut işlem çeşitlerine ek olarak
başlatılan 4 hafta standart vadeli Türk lirası depo alım ihaleleri 2003 Eylül
ayında da sürdürülecektir.
2003
Ağustos ayında olduğu gibi Türk lirası depo alım ihaleleri her hafta Çarşamba
ve Cuma günleri düzenlenecek ve her ihalede alınacak toplam tutar en fazla 100
trilyon Türk lirası olacaktır.
Kamuoyunun bilgisine sunulur.