15 Ekim 2008
DÖVİZ ALIM İHALELERİNE İLİŞKİN
TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI
Bilindiği üzere, Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası’nca dalgalı kur rejiminin temel ilkeleri ve işleyiş
biçimi ile çelişmeyecek şekilde döviz rezerv seviyesini artırmak amacıyla döviz
arzının döviz talebine kıyasla arttığı dönemlerde döviz alım ihaleleri
düzenlenmektedir. Bu çerçevede,
gerek alımı yapılacak döviz tutarının belirlenmesi gerekse döviz alım
ihalelerinin durdurulması kararlarının alınmasında döviz likidite gelişmeleri
dikkate alınan temel unsurlardan biri olduğundan, bankacılık sisteminin döviz
likiditesi yakından takip edilmektedir.
Türk bankacılık sistemindeki döviz likiditesi
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından 2007 yılı Haziran ayında
yürürlüğe konulan Likidite Düzenlemesi yoluyla düzenlenmiştir. Söz
konusu düzenleme döviz likidite gelişmelerini yakından izleme imkanı vermekte
olup, bugün itibarıyla Türkiye’de faaliyet gösteren tüm bankalarımızın döviz
likidite yeterlilik oranları yasal sınır olan asgari yüzde 80 düzeyinin
üzerinde bulunmaktadır.
Türk bankacılık sisteminde bir döviz likidite sorunu
olmamasına rağmen, küresel para piyasalarındaki sorunların ülkemize olan
yansımalarını sınırlamak amacıyla, 9 Ekim 2008 tarihinde Merkez Bankası kendi
nezdindeki Döviz Depo Piyasasında aracılık faaliyetlerine yeniden
başlamıştır. Böylece, bankaların Merkez Bankası aracılığı ile birbirlerinden
ABD doları ve euro üzerinden döviz borç alıp vermelerine olanak sağlanmıştır.
Ayrıca, bankaların bilanço büyüklükleri dikkate alınarak Döviz ve Efektif
Piyasaları işlem yapma limitleri 14 Ekim 2008 tarihinden itibaren geçerli
olacak şekilde güncellenmiştir.
Döviz Depo Piyasası sayesinde dönemsel olarak likiditesi yüksek olan
bankalarımız geçici olarak likidite ihtiyacı bulunan bankalarımıza daha kolay
ve güvenli bir şekilde borç verebilmekte olup, söz konusu piyasanın varlığı
mevcut şartlarda önemli bir güven unsuru oluşturmaktadır. Nitekim, ülkemize
özgü bir piyasa olan Döviz Depo Piyasasının işleyiş esasları ve
detayları 11-12 Ekim 2008 tarihlerinde yapılan IMF-Dünya Bankası toplantıları
ile G-20 toplantılarında uluslararası kamuoyu ile paylaşılmış ve tüm
katılımcılardan ilgi ve destek görmüştür.
Ancak, bu piyasanın tekrar uygulamaya geçmesindeki
temel amaç küresel para piyasaları kaynaklı belirsizlik ortamının ülkemiz
bankalararası döviz piyasasında döviz likiditesi akışkanlığını azaltmasını
önlemektir. Bu nedenle Merkez Bankası’nın Döviz Depo Piyasasındaki
aracılık işlevi uluslararası piyasalarda gözlenen belirsizlikler ve bu
belirsizliklerin ülkemiz piyasalarına yansımaları ortadan kalkıncaya kadar
uygulamaya konulmuş olup, söz konusu piyasanın bir anlamda ‘son başvurulacak
piyasa’ özelliğini taşıması amaçlanmaktadır.
Diğer taraftan, Döviz Depo Piyasası
aracılığıyla döviz likiditesi akışkanlığının artırılmasına ilave olarak, Türk
bankalarının likidite durumlarını daha da güçlendirmek amacıyla 16 Ekim 2008
tarihinden başlamak üzere döviz alım ihalelerine ara verilecektir. Böylelikle,
döviz alım ihaleleri yoluyla kalıcı olarak döviz piyasasından çekilen
likiditenin sistemde kalması hedeflenmektedir.
Döviz alım ihalelerine ilişkin stratejimiz önümüzdeki
dönemde uluslararası piyasalardaki gelişmelerin alacağı şekle bağlı olarak
gözden geçirilecek ve söz konusu ihalelere tekrar başlanmasına karar verilmesi
durumunda 2008 yılı Aralık ayında yayınlanacak olan ‘Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası 2009 Yılı Para ve Kur Politikası’ duyurusu ile kamuoyuna
açıklanacaktır.
Kamuoyunun bilgisine sunulur.