Sayı: 2010 - 58

15 Ekim 2010

DÖVİZ VE EFEKTİF PİYASALARI İLE AÇIK PİYASA İŞLEMLERİ

UYGULAMALARINA İLİŞKİN BASIN DUYURUSU

1. Bilindiği üzere, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası küresel ekonomide yaşanan gelişmelerin ülkemiz finansal istikrarını olumsuz etkilemesini önlemek amacıyla Ekim 2008 döneminden itibaren döviz ve Türk Lirası likiditesine yönelik çeşitli önlemler almıştır. Söz konusu önlemler finansal istikrarın sağlanmasına önemli ölçüde destek sağlamıştır.

2. Uluslararası piyasalardaki normalleşme sürecinin başlaması ile birlikte, 14 Nisan 2010 tarihli “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Çıkış Stratejisine İlişkin Basın Duyurusu” ile kriz sırasında alınan önlemlerden çıkış stratejisi kamuoyuna açıklanmıştır. Bu duyuruda, döviz likiditesine ilişkin sağlanan imkanların küresel piyasalardaki normalleşme belirginleştikçe kriz öncesi seviyelere getirilmesinin planlandığını belirtmiştir. Bu çerçevede, son dönemde uluslararası likidite koşullarında gözlenen iyileşme ve bankacılık sisteminin döviz likiditesindeki artış dikkate alınarak, 15 Ekim 2010 tarihinden itibaren Merkez Bankası’nın Döviz ve Efektif Piyasaları Döviz Depo Piyasası’ndaki aracılık işlemlerine son verilmiştir. Merkez Bankası’nın söz konusu piyasadaki aracılık işlevi sona ermekle birlikte, bankalar kendilerine tanınan borçlanma limitleri çerçevesinde Merkez Bankası’ndan döviz depo alabileceklerdir. Ancak, söz konusu işlemlerin vadesi, Ekim 2008 dönemi öncesinde olduğu gibi tekrar bir hafta olacaktır.

3. Diğer taraftan, kriz sürecinde tüm dünyada fon akışlarının zayıflaması ülkemize yönelik sermaye girişlerini yavaşlatarak likidite açığının artmasına neden olmuş ve likidite açığının kalıcı olması ile birlikte, 19 Haziran 2009 tarihinden itibaren Merkez Bankası’nın temel fonlama aracı olan bir hafta vadeli repo ihalelerine ilave olarak üç ay vadeli repo ihaleleri de kullanılmaya başlanmıştır. 14 Nisan 2010 tarihinde açıklanan çıkış stratejisine ilişkin basın duyurusunun 17 nci paragrafında ise “Piyasadaki likidite açığı yüksek düzeylerde devam ettiği sürece likidite açığının düzeyine bağlı olarak tutarı zaman zaman değişse de üç ay vadeli repo ihaleleri düzenli bir fonlama aracı olmaya devam edecektir” denilmiştir. Mevcut likidite yönetimi genel çerçevesinin etkin olarak uygulanabilmesi için bir hafta vadeli repo ihaleleri ile fonlanan likidite açığının yaklaşık 4 - 5 milyar Türk Lirası (TL)’nın altına düşmemesi gerekmektedir. 14 Ekim 2010 tarihi itibariyle repo ihaleleri ile yapılan fonlama tutarı 13 milyar TL olup, bu tutarın 9 milyar TL’si bir hafta vadeli repo ihaleleri ile fonlanan tutardan oluşmaktadır. Önümüzdeki dönemde, gerek Merkez Bankası’nın döviz alımlarının devam etmesi, gerekse Hazine Müsteşarlığı’nın Merkez Bankası nezdindeki hesap bakiyesini azaltması nedeniyle, likidite açığının zaman zaman azalacağı tahmin edilmektedir. Bu nedenle, üç ay vadeli repo ihalelerine ihtiyacın azaldığı dikkate alınarak söz konusu ihalelere son verilmiştir.

4. Merkez Bankası, piyasa yapıcılığı sistemini desteklemek amacıyla, 3 Eylül 2002 tarihinden itibaren piyasa yapıcısı bankalara gecelik ve bir hafta vadelerde önceden ilan ettiği faiz oranları ile repo işlemi imkanı tanımaktadır. Mevcut koşullarda çıkış stratejisi çerçevesinde aşamalı teknik faiz ayarlaması sürecinin tamamlanması ile birlikte temel fonlama aracının politika faiz oranından gerçekleştirilen bir hafta vadeli repo ihaleleri olması, buna karşın kısa vadeli diğer borç verme ve borçlanma imkanlarının gecelik vadeli olması nedeniyle, benzer nitelikteki likidite yönetimi araçları arasındaki vade uyumunu sağlamak amacıyla, 15 Ekim 2010 tarihinden itibaren açık piyasa işlemleri çerçevesinde piyasa yapıcısı bankalara tanınan repo imkanının sadece gecelik vadede kullandırılmasına karar verilmiştir.

Kamuoyunun bilgisine sunulur.