2000-16
17.04.2000
Konu : Banknotlarımızda kullanılan numaratör mürekkeplerinin renkleri.
17 Nisan 2000 tarihli Hürriyet Gazetesinde Vahap Munyar’ın köşe yazısında 5 ve 10 Milyon Türk Liralık banknotlarımızın seri ve sıra numaralarının basıldığı mürekkeplere ultraviole ışık altında bakıldığında sarı ve kırmızı renkte görüldüğü ve bunun da Galatasaray’ın renklerini çağrıştırmak üzere özel olarak seçildiği iddia edilmektedir.
Konuya ilişkin açıklamalarımız aşağıda
sunulmuştur:
E/7 Beş Milyon Türk Liralık banknota kadar
olan banknotların ön yüz sol üst ve sağ alt köşelerinde yer alan seri ve sıra
numaraları normal ışık altında bakıldığında siyah renkte görülen, ultraviole
ışık altında bakıldığında ise yeşil renkte parlayan mürekkeple basılmıştır.
E/7 Beş Milyon Türk Liralık banknotta ise;
son yıllarda uluslararası alanda banknotların numara baskılarında farklı renk
ve farklı karakter kullanılmasının ilave güvenlik yüklemesi nedeni ile yaygın
olarak uygulanması dikkate alınarak ve ayrıca 5 Milyon Türk Liralık Atatürk
portresinin ceket renginin kahverengine bakan koyu yeşil olmasının bu fon
üzerine basılacak siyah renkli seri ve sıra numarasının algılanmasını
zorlaştıracağı gözönünde tutularak ve mevcut numaratör baskı makinamızın farklı
bir rengin kullanılmasına teknik olarak imkan vermesi nedeniyle henüz tasarım
aşamasında iken sağ alt köşedeki seri ve sıra numarasının kırmızı renkte
basılması kararlaştırılmıştır.
Benzer gerekçelerle E/7 10 Milyon Türk
Liralık banknotta da kırmızı ve siyah numaratör mürekkepleri kullanılmış, ancak
bu kez 5 Milyon Türk Lirası’ndaki uygulamanın tersine sol üst köşede kırmızı,
sağ alt köşede ise siyah renkli numaratör mürekkebi uygulanmıştır.
10 Milyon Türk Lirası’nda sağ alt köşede
kırmızı numaratör mürekkebi yerine siyah numaratör mürekkebi kullanılmasının
nedeni, numaratör mürekkebinin üzerine uygulandığı zemin renginin kırmızı
olması ve kırmızı renk üzerinde siyah rengin rahat algılanacak olmasıdır.
Burada vurgulanması gereken bir diğer nokta da, E/7 10 Milyon Türk Liralık
banknotların dolaşıma çıkarılması sırasında basına dağıtılan tanıtım
kitapçığında siyah renkli mürekkep kullanılmış seri ve sıra numaralarının
ultraviole ışık altında floresan yeşil renkte yansıma vereceği bilgisinin
sunulmuş olmasıdır. Aynı şekilde 10 Milyon Türk Liralık banknotun tanıtımı ile
ilgili olarak Bankamızca 5 Kasım 1999 tarih, 23867 sayılı Resmi Gazete’de
yayınlanan duyuruda da ön yüz sağ alt köşede siyah renkte basılan numaratör
mürekkebinin ultraviole ışıkta yeşil renkte yansıma verdiği bilgisi yer
almıştır.
Görüldüğü üzere, gerek kitapçıkta, gerek Resmi Gazete’de yer alan bilgilerde siyah numaratör mürekkebine ultraviole ışık altında bakılmasında görülen rengin yeşil olduğu açıkça vurgulanmıştır.
Yukardaki açıklamalardan anlaşılacağı
üzere gerek 5 Milyon gerekse 10 Milyon Türk Liralık banknotlarda uygulanan
numaratör mürekkeplerinin parlama renkleri, sarı ve kırmızı değil yeşil ve
kırmızıdır.
Yine yukarda da belirtildiği üzere
numaratör mürekkep renklerinin belirlenmesi her iki kupür için de Bankamız
Başkanlık Makamı düzeyinde alınmış kararlarla değil, teknik düzeyde ve teknik
elemanlarca yapılan yönlendirme ile olmuştur.
Bu nedenle gazetede yer alan yaklaşımın
gerçekle bir ilgisi bulunmamaktadır.