Bilindiği üzere, banknot sahteciliği ile ilgili her türlü gelişme, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yakından takip edilmekte, sahtecilikle mücadele konusunda büyük bir hassasiyet gösterilmekte, konuyla ilgili tüm resmi ve özel kuruluşlarla yakın işbirliği içinde çalışılmakta ve zaman zaman, Bankamızca tespit edilen sahte banknotların özelliklerine ilişkin duyurular yapılmaktadır.
Bu çerçevede, 16 Mayıs 2002 tarihinde Ankara Şubemizde yakalanan A44 932077 seri ve sıra numaralı sahte 20.000.000 Türk Liralık banknotla ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.
Yapılan incelemelerde, sözkonusu sahte banknotun özel bir kimyasal madde ile kaplanması nedeniyle, ultraviyole ışık (mor ışık) altında parlamasının önlendiği; yine ultraviyole ışık altında, ön yüz sol üst taraftaki siyah baskılı seri ve sıra numarasının yeşil, sağ alt taraftaki kırmızı baskılı seri ve sıra numarasının ise kırmızı yansıma verdiği ve Atatürk portresinin bulunduğu alanda, çıplak gözle görülemeyen Atatürk’ün imzası ile 12 adet meşale deseninin ultraviyole ışık altında yeşil parlayan transparan mürekkep ile taklit edildiği tespit edilmiştir.
Bununla birlikte, sözkonusu sahte banknotun;
- Orijinal banknot kağıdından farklı olarak selülozdan imal edilmiş daha ince bir kağıt kullanılarak ofset baskı tekniği ile basıldığı, dolayısıyla ön ve arka yüzünde kabartma baskı bulunmadığı,
- Emniyet şeridinin ön yüzde, yaldız baskı tekniği kullanılarak taklit edilmesi nedeniyle, banknot ışığa tutulduğunda düz bir hat şeklinde görülmediği ve üzerinde mikro yazılı TCMB harflerinin bulunmadığı,
- Ön yüz sağ alt tarafında yer alan oval motifin değişik açılardan bakıldığında altın sarısından yeşile doğru farklı renklerde görüntü vermediği ve yaldız mürekkeple taklit edildiği,
- Işığa tutulduğunda TCMB amblemini oluşturan motiflerin tam olarak bütünleşmediği,
- Ön yüz sağ alt köşesindeki kahverengi-yeşil giyoş desene, enine veya boyuna yatay konumda göz hizasında bakıldığında görülmesi gereken, “TC” harflerinden oluşan gizli görüntünün bulunmadığı,
- Ön yüzdeki 20 000 000 rakamlarının içinde ve sağ üst taraftaki nominal değerin zeminini oluşturan bant içinde mikro yazılı “YİRMİMİLYONTL” ibaresi ile dünyanın enlem ve boylamlarında yine mikro yazılı “TCMB” harflerinin bulunmadığı,
- Atatürk filigranının arka yüzde baskı yapılarak taklit edildiği,
- Ultraviyole ışık altında parlayan renkli elyafların, baskı yöntemi ile elde edildiği ve kırmızı renkli yansıma verenlerin çıplak gözle de görülebildiği,
tespit edilmiştir.
Söz konusu sahte banknotun para destesi veya paketi içinde yer alması durumunda, ilk bakışta kolaylıkla anlaşılamayacağı belirlenmekle birlikte, başta kağıdın kalitesi, kabartma baskı, emniyet şeridi, filigran, tamamlamalı baskı, ve renk değiştiren mürekkep olmak üzere diğer güvenlik özelliklerinin de kontrol edilmesi halinde, mesleği gereği para ile uğraşan kişilerin yanısıra, diğer vatandaşlarımızca da kolaylıkla tespit edilebileceği anlaşılmaktadır.
Bu münferit sahtecilik girişiminden hareketle, daha önceki açıklamalarımızda da önemle belirtildiği gibi, vatandaşlarımızın sahtelik kontrollerinde tek bir güvenlik unsurunun incelenmesi ile yetinmeyerek, banknotlarımızda bulunan diğer güvenlik özelliklerini de kontrol etmeleri sağlıklı ve güvenilir bir tespit yapılması bakımından son derece önem arz etmektedir.
Banknotlarımızda bulunan güvenlik özelliklerine ilişkin detaylı açıklamalar Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın web sayfasında (tcmb.gov.tr) yer almaktadır.
Kamuoyunun bilgisine sunulur.