T.C.

BAŞBAKANLIK

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI

İle

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI’NIN

Ortak

BASIN DUYURUSU

20 Nisan 2002

Uluslararası Para Fonu’na (IMF) 1’inci Gözden Geçirme kapsamında verilen 3 Nisan 2002 tarihli Niyet Mektubu’nun 19’uncu paragrafında, IMF’den sağlanan kaynakların kullanımına ilişkin olarak TCMB nezdinde bazı düzenlemeler yapılmakta olduğu belirtilmiştir.

Söz konusu yeni düzenlemelere baz oluşturan ve üyesi bulunduğumuz IMF’nin bu yöndeki uygulamasına ilişkin gelişmeler aşağıdaki ţekildedir:

o IMF tarafından yayınlanan ve kendi internet sitesinde (www.imf.org) yer alan 5 Nisan 2002 tarih ve 2/19 sayılı Basın Bildirisi’nde de açıklandığı üzere; Fon, kaynak sağladığı ülkelerin merkez bankalarının usul ve uygulamalarını değerlendirmektedir.

• Bu kapsamda, IMF tarafından, merkez bankalarınca raporlanan program kriterlerine ilişkin bilgilerin oluşturulma aşamasında, uluslararası kabul görmüş yöntemlerin izlenmesini ve IMF kaynaklarının amacına uygun kullanılmasını güvence altına almaya yönelik bir program politikası (güvence değerlendirmesi - safeguards assessment) geliştirilmiştir.
• Bu politika ve pilot uygulama sonuçları, 14 Mart 2002 tarihinde yapılan IMF İcra Direktörleri Kurulu toplantısında gözden geçirilerek; bunların, IMF’den kaynak kullanan tüm ülkelerdeki programlarda geçerli olmak üzere, standart bir prosedür olarak uygulanması kabul edilmiştir.
• Bu uygulamanın, ülkelerin sadece merkez bankaları ile sınırlı kalması benimsenmiş olup; uygulama ile merkez bankalarının kayıt, muhasebe, kontrol, raporlama ve denetleme sistemlerinin gözden geçirilmesi ve ülkelerin bu yöndeki iyileştirme çabalarına destek olunması öngörülmektedir.

Dolayısıyla, bu çerçevede yapılacak düzenlemeler, temelde “IMF tarafından sağlanan kaynaklara ilişkin olarak, TCMB’nin uluslararası kabul görmüş standartlar ve en iyi uygulamalara gösterdiği uyumun gözden geçirilmesini” kapsamakta olup; “IMF tarafından sağlanan kaynakların, ekonomik programa uygun olarak kullanıldığının teyit edilmesini” sağlayacaktır.

Ülkemizde bu yönde gerçekleştirilmekte olan düzenlemelerle de; Merkez Bankası’nın kayıt, kontrol, muhasebe, raporlama ve denetim sistemlerinin şeffaflığını ve etkinliğini daha da geliştirecek bir plan ortaya konmuş olup, konuya iliţkin detaylar 3 Nisan 2002 tarihli Niyet Mektubu’nda belirtilmiţtir.

Ayrıca, şeffaflık prensibi çerçevesinde, IMF’den kullanılan kaynaklara ilişkin olarak TCMB ile Hazine Müsteşarlığı arasındaki ilişkileri düzenleyen bir protokolün yapılması da bu çerçevede gündeme gelmiş olup, protokole ilişkin çalışmalar yürütülmektedir.

Bunun yanı sıra, IMF ile Hükümetimiz arasında uygulamaya konan yeni Stand–by Düzenlemesi çerçevesinde, Net Uluslararası Rezerv tanımı genişletilmiş ve rezerv değişimi yerine, rezerv seviyesi için belirlenen tabana Performans Kriteri konulmuştur. Program’da takip edilen Net Uluslararası Rezervler, TCMB Net Uluslararası Rezervleri’nden, Hazine’nin IMF’e yükümlülüğü ile Hazine’nin ihraç tarihinde vadesi bir yıldan kısa olan döviz cinsinden borçlarının (yurtiçi ve yurtdışında) düşülmesiyle hesaplanmaktadır. Buna ilişkin olarak Müsteşarlığımızca gerçekleştirilen, bir yıldan kısa vadeli döviz cinsinden borçlanmalarla ilgili kayıtlar, Hazine Kontrolörleri Kurulu’nca düzenli olarak takip edilecektir.

Kamuoyuna duyurulur.