TÜRKİYE BANKALAR BİRLİĞİ

İlgi: 2 Mart 2005 tarihli yazımız.

İlgi yazımızda da belirtildiği üzere, tüm bankalar dolaşım esnasında yazıları okunamayacak şekilde kirlenmiş, yıkanmış, boyanmış, yanmış, yırtılmış veya sair sebeplerle eskiyip yıpranmış banknotları değiştirmekle yükümlü bulunmaktadır.

Söz konusu banknotlar, Bankamız Internet sitesi “Mevzuat-Yönetmelikler” bölümünde tam metni bulunan ve 12.11.1979 tarih, 16807 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, aynı gün Bankamız ve Bankalar için yürürlüğe giren “Eskimiş, Yıpranmış veya Kısmen Fiziki Parça Kaybına Uğramış Banknotların Değiştirilmesi Hakkında 14 Ocak 1970 Tarihli ve 1211 Sayılı Kanun’un 37 nci Maddesi Gereğince Maliye Bakanlığı ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Arasında Müştereken Kararlaştırılan Esaslarla İlgili Yönetmelik” hükümlerinde belirtilen koşul ve oranlara göre yenileriyle değiştirilmektedir. Yine bu Yönetmeliğin 5 inci Maddesinde: “Değiştirme işlemi bu Yönetmelikteki koşullarla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve Bankalar tarafından yapılır.” denilmektedir.

Ayrıca, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 197 nci maddesi ve 278 inci maddesinin birinci fıkrası ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 158 inci maddesinin birinci fıkrasında da:

“Parada sahtecilik (TCK)

Madde 197 - (1) Memlekette veya yabancı ülkelerde kanunen tedavülde bulunan parayı, sahte olarak üreten, ülkeye sokan, nakleden, muhafaza eden veya tedavüle koyan kişi, iki yıldan oniki yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(2) Sahte parayı bilerek kabul eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır.

(3) Sahteliğini bilmeden kabul ettiği parayı bu niteliğini bilerek tedavüle koyan kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Suçu bildirmeme (TCK)

Madde 278 - (1) İşlenmekte olan bir suçu yetkili makamlara bildirmeyen kişi, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İhbar ve şikâyet (CMK)

MADDE 158.– (1) Suça ilişkin ihbar veya şikâyet, Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir.”

denilmektedir.

Bu çerçevede, gerek banka gişelerinde gerekse ATM’lerde, eskimiş, yıpranmış veya kısmen fiziki parça kaybına uğramış banknotlar ile gerçeklik tespiti tam yapılamayan ve sahteliğinden şüphe edilen banknotların, anılan yasal düzenlemeler çerçevesinde iade edilmeyerek gerekli incelemelerin yapılması ve işlemlerin bu inceleme sonucuna göre yürütülmesi gerekmektedir.

Banka gişesinden veya ATM’sinden iade edilen bir banknotun sahte olduğunun belirlenmesi halinde Türk Ceza Kanununun yukarıda belirtilen hükümlerinin tatbik edilmesi söz konusu olacaktır.

Bilgi edinilmesini ve konunun Birliğinize bağlı bankaların şubelerine duyurulmasının sağlanması hususunda gereğini önemle rica ederiz.

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI
İdare Merkezi
Mehmet Sertbudak	İlker Bayır
Genel Müdür	Genel Müdür Yardımcısı

SAHTE BANKNOTLAR
TARİH	AÇIKLAMA
2 Nisan 2007	Banka gişelerinde ve ATM’lerde eskimiş, yıpranmış veya kısmen fiziki parça kaybına uğramış banknotlar ile gerçeklik tespiti tam yapılamayan ve sahteliğinden şüphe edilen banknotlarla ilgili yapılacak işlemler hk. (Türkiye Bankalar Birliğine yazılan yazı)