|
ESKİMİŞ-YIPRANMIŞ BANKNOTLAR |
|
|
TARİH |
AÇIKLAMA |
|
Dolaşımdaki
banknot kalitesinin iyileştirilmesi ve eskimiş-yıpranmış banknotların dolaşıma
verilmeyerek Bankamız gişelerine teslim edilmesi hk. |
|
|
Bankamız
şubelerine teslimata getirilen eskimiş-yıpranmış banknotların şubelerimizdeki
kabul şartlarını düzenleyen 14 Mayıs 1996 tarihli talimatımız hükümlerinin
yürürlükten kaldırılması hk. |
|
|
Dolaşımdaki
eskimiş ve yıpranmış banknotların temizlenebilmesi hk. (Marketlere) |
|
|
Dolaşımdaki
eskimiş ve yıpranmış banknotların temizlenebilmesi hk. (Büyük alışveriş
merkezleri ile hiper ve süpermarketler zinciri bulunan kuruluşlara) |
|
|
Vatandaşlar
tarafından bankalara getirilen eskimiş, yıpranmış ve kısmen fiziki parça
kaybına uğramış banknotların değiştirilmesi hk. |
|
|
Vatandaşlar
tarafından bankalara getirilen eskimiş-yıpranmış banknotların değiştirilmesi
işlemine Bankalar sistemince gerekli kolaylığın gösterilmesi konusunda
Türkiye Bankalar Birliği’ne gönderilen yazı |
|
B.02.2.TCM.0.06.00.02-05 14 Ağustos 1997
Sayın Genel Müdür’ün
Dikkatine
BANKALAR SİSTEMİNE
Bilindiği üzere, bir ülkenin dolaşımda bulunan
banknotlarının kalitesi, o ülkenin gelişmişliğinin bir göstergesidir.
Bankamız, kurulduğu günden bu yana dolaşımdaki banknotlarımızın yeni ve
temiz kupürlerden oluşmasını sağlamak üzere yoğun çaba harcamış, ülkemizin tüm
yörelerinde aynı standartta banknotun tedavülünü teminen Şubelerimizde otomatik
banknot işleme sistemleri tesis etmiştir.
Türkiye'nin turizm sektöründe bu denli ilerleme kaydettiği günümüzde,
ülkemizin itibarı açısından yukarıda değinilen hususun daha da önem kazandığı
şüphesizdir.
Takdir edileceği üzere, belli kalitenin altındaki eskimiş ve yıpranmış
banknotların dolaşımdan alıkonulabilmesi, mümkün olduğunca daha büyük
miktarlarda banknotun Bankamız sistemlerine sokularak işlenmesi ile mümkün
bulunmaktadır.
Bu nedenle, fiziki bakımdan dolaşıma çıkarılamayacak derecede eskimiş ve
yıpranmış banknotların Bankalarımız tarafından ödeme işlemlerinden önce ayrıma
tabi tutulması, yırtık, kirli, eskimiş ve yıpranmış banknotların tekrar
dolaşıma verilmemesi ve bu kabil banknotların süratle Bankamız gişelerine ibraz
edilmesi suretiyle çabalarımıza katkıda bulunacaklarına inanmaktayız.
Gerek banknot işleme ve gerekse bankalarımızca yapılacak değişim
taleplerinin en kısa sürede sonuçlandırılması için Şubelerimize gerekli talimat
verilmiş bulunmaktadır.
Konuya hassasiyet gösterilerek ilgili birimlerinizin bu yönde
bilgilendirilmeleri için gereğini önemle rica eder, göstereceğiniz işbirliği
için peşinen teşekkürlerimizi sunarız.
|
TÜRKİYE
CUMHURİYET MERKEZ BANKASI |
|
|
İdare
Merkezi |
|
|
Gazi
Erçel |
Prof.Dr.Selçuk
Abaç |
|
Başkan |
Başkan
Yardımcısı |
İlişiği: 1
B.02.2.TCM.0.06.00.02-05 26 Ekim 1998
Sayın Genel Müdür’ün
Dikkatine
BANKALAR SİSTEMİNE
Bilindiği gibi, Bankamızın kuruluş amacı gereği
başlıca görevlerinden biri de, dolaşımın daima yeni ve temiz kupürlerden oluşan
bir kompozisyon içinde bulunmasını sağlamaktır.
Bu amaca yönelik olarak, şubelerimiz banknot işleme
sistemleri ile donatılmış bulunmakta; ayrıca, tedavül gereksinimi yeterli
miktarda emisyon banknotlarla desteklenerek dolaşımdaki eskimiş-yıpranmış
banknotların şubelerimize dönmesine gayret gösterilmektedir.
Ancak, Bankalar Sisteminin katkısı olmaksızın bu
amacımıza ulaşmamız mümkün görünmemektedir. Yapılan incelemelerde ise fiziki
bakımdan dolaşıma çıkarılamayacak derecede eskimiş-yıpranmış banknotların
Bankalarca ödemelerde kullanıldığı belirlenmiştir.
Takdir edileceği üzere, belli kalitenin altındaki eskimiş
ve yıpranmış banknotların dolaşımdan alıkonulabilmesi, bunların Bankalarımız
tarafından Bankamız Şubelerine ibrazı ile mümkündür.
Diğer bir sorun ise, tediyelerin en büyük iki kupürlü
banknotlarda yoğunlaşması nedeniyle, daha alt kupürlü banknotların Bankamızdan
geçiş sayısının standartlara göre düşük kalması ve bunun doğal sonucu olarak
tedavüldeki bu kupürlerde sürekli aynı sirkülasyonun devam etmesidir.
Bütün bu sorunların çözümü amacıyla, Bankalarımıza gerek
her kupürden eskimiş-yıpranmış banknot teslimatları, gerekse küçük kupür teslimatları
hususunda Şubelerimizce her türlü destek ve kolaylık sağlanacaktır.
Bu desteğin bir göstergesi olarak da, eskimiş-yıpranmış
banknotların şubelerimizdeki kabul şartlarını düzenleyen
14 Mayıs 1996 tarihli talimatımız hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Konuya hassasiyet göstererek, Bankamız çabalarına destek
olunması yönünde ilgili birimlerinizin bilgilendirilmesi için gereğini rica
eder, peşinen teşekkürlerimizi sunarız.
|
TÜRKİYE
CUMHURİYET MERKEZ BANKASI |
|
|
İdare
Merkezi |
|
|
Ergün
Anasoy |
Ethem
Seçkin |
|
Genel
Müdür |
Genel
Müdür Yardımcısı |
MARKETLERE
Son zamanlarda Bankamızca yapılan incelemeler ve
tarafımıza ulaşan başvurulardan, özellikle 100.000, 250.000, 500.000 ve
1.000.000 Türk Liralık kupürlerde olmak üzere fiziki açıdan dolaşıma uygun
olmayan eskimiş yıpranmış banknotların tedavül ettiği belirlenmiştir.
Bilindiği gibi, Bankamızın kuruluş amacı gereği başlıca görevlerinden biri
de dolaşımın daima yeni ve temiz kupürlerden oluşan bir kompozisyon içinde
bulunmasını sağlamaktır. Bu amaca yönelik olarak, Bankamızca bankacılık
sisteminin taleplerini karşılamak üzere şubelerimizde her kupürde banknot
bulundurulmasına özen gösterilmektedir.
Ancak, dolaşımdaki banknotların kalitesinin artırılması, eskimiş ve
yıpranmış banknotların dolaşımdan çekilebilmelerini teminen, Bankamız
şubelerine getirilmesi ile mümkün olacaktır.
Bu nedenle, dolaşımın eskimiş ve yıpranmış banknotlardan arındırılabilmesi
ve piyasadaki küçük kupürlü banknotların Bankamıza dönüş hızının
artırılabilmesi amacıyla, banka ve özel finans kurumlarına Bankamıza getirdikleri fersude paralar karşılığında Bankamız nezdindeki
hesaplarından komisyonsuz nakit çekebilmelerine olanak tanınmıştır.
Söz konusu uygulamanın amacına ulaşabilmesini teminen, çalıştığınız
bankalarla temasa geçilerek küçük kupürlü temiz banknot gereksinimlerinizin
karşılanmasını ve müşterilerinizden gelen eskimiş
ve yıpranmış banknotların ödemelerde kullanılmadan yine çalıştığınız banka
şubeleri aracılığıyla Bankamıza ulaştırılması, bunun mümkün bulunmadığı takdirde tarafınıza ulaşan eskimiş ve
yıpranmış banknotları doğrudan Bankamız şubelerine getirmeniz ve temiz banknot gereksiniminizin doğrudan
Bankamız şubelerinden karşılanması hususunda kuruluşunuzun değerli
katkılarını bekler, gereği için bilgilerinizi rica ederiz.
|
TÜRKİYE
CUMHURİYET MERKEZ BANKASI |
|
|
İdare
Merkezi |
|
|
Ethem
Seçkin |
Selahattin
Akkaş |
|
Genel
Müdür Yardımcısı |
Müdür |
BÜYÜK MARKETLERE
Bilindiği üzere, Türk Lirası banknotların dolaşımını kaliteli ve temiz
kupürlerden oluşan bir banknot kompozisyonu içinde tutmak Bankamızın asli
görevleri arasında yer almaktadır.
Bu konuda tarafımızca gerekli tedbirler alınmakla birlikte; dolaşımdaki
banknotların kalitesinin arttırılması, şuphesiz ki kamuoyunun bu konudaki
duyarlılığına ve bilhassa para hareketlerinin yoğun olarak yaşandığı
kuruluşların gösterdiği hassasiyete de bağlıdır.
Ancak, özellikle son zamanlarda, duyarlı vatandaşlarımızca tarafımıza
intikal eden şikayetlerde, bazı alış-veriş merkezlerinde kendilerine fiziki
açıdan dolaşıma uygun olmayan kirli ve yıpranmış banknotların verildiği
belirtilmektedir.
Tarafınıza intikal eden eskimiş, yıpranmış veya fiziki parça kaybına
uğramış banknotların muhabirimiz olan T.C.Ziraat Bankası Şubeleri, Bankalar
Sistemi veya doğrudan T.C.Merkez Bankası Şubeleri aracılığı ile değiştirilerek,
piyasaya temiz kupürlü banknotların verilmesi konusunda sağlayacağınız
işbirliği ve yardım, asli görevlerimizden birinin sağlıklı bir şekilde yerine
getirilmesinde son derece önemli bir rol oynayacaktır.
Konuya ilişkin değerli katkılarınızı bekler, gereği için bilgi
edinilmesini rica ederiz.
|
TÜRKİYE
CUMHURİYET MERKEZ BANKASI |
|
|
İdare
Merkezi |
|
|
Ergün
Anasoy |
Yusuf
Algan |
|
Genel Müdür |
Genel Müdür Yardımcısı |
NOT: Konuyla ilgili
olarak Emisyon Müdürü (Tedvir) İlker Bayır ile irtibat kurulabilir. Tel: 0-312-311 42 41
E-mail: Ilker.Bayir@tcmb.gov.tr
B.02.2.TCM.0.06.00.02-05 18 Nisan 2003
BANKALAR SISTEMINE
Bilindiği üzere, dolaşımdaki
banknotlarımızın kaliteli ve temiz kupürlü banknotlardan oluşmasını sağlamak
Bankamızın asli görevleri arasında yer almakta ve bu amaçla Bankamızca banknot
deposu, gezici vezne, komisyonsuz nakit çekilişi uygulaması gibi çeşitli
tedbirler alınmaktadır. Bununla birlikte, bu hususta arzu edilen başarıya
ulaşılabilmesi, Bankamızın yanı sıra tüm şahıs, kurum ve kuruluşlarca bu konuda
gereken duyarlılığın gösterilmesine ve yırtık, kirli, eskimiş ve yıpranmış
banknotların dolaşımdan çekilerek, Bankamız şubelerine getirilmesine bağlıdır.
Ancak, son zamanlarda tarafımıza ulaşan bilgilerden vatandaşlarımız tarafından
değiştirilmek üzere bankalara getirilen eskimiş, yıpranmış veya kısmen fiziki
parça kaybına uğramış banknotların değiştirilmeyerek, konuya duyarlılık
gösteren şahısların Bankamız şubelerine yönlendirildiği belirlenmiştir.
Bankalar Sisteminin/Kurumların katkısı olmaksızın, dolaşımın eskimiş ve
yıpranmış banknotlardan arındırılabilmesi ve dolaşımdaki banknotların kaliteli
ve temiz kupürlerden oluşmasının sağlanması hususunda arzu edilen düzeye
ulaşılamamaktadır.
Bu nedenle, konuya gereken hassasiyetin gösterilerek, Bankamız
çabalarına destek olunması yönünde Bankanız/Kurumunuz şubeleri vezne
çalışanlarının bilgilendirilmesi için gereğini önemle rica eder, göstereceğiniz
ilgi ve işbirliği için teşekkür ederiz.
|
TÜRKIYE
CUMHURIYET MERKEZ BANKASI |
|
|
Idare
Merkezi |
|
|
Mehmet
Sertbudak |
Selahattin
Akkaş |
|
Genel
Müdür |
Genel
Müdür Yardımcısı |
B.02.2.TCM.0.06.00.02 02
Mart 2005
Konu: Banknotların Değişimi
TÜRKİYE BANKALAR
BİRLİĞİNE
Bilindiği
gibi, dolaşım esnasında yazıları okunamayacak şekilde kirlenmiş, yıkanmış,
boyanmış, yanmış, yırtılmış veya sair sebeplerle eskiyip yıpranmış
banknotlar; Bankamız internet sitesi “Mevzuat-Yönetmelikler” bölümünde tam
metni bulunan ve 12.11.1979 tarih, 16807 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak,
aynı gün Bankamız ve Bankalar için yürürlüğe giren “Eskimiş, Yıpranmış veya
Kısmen Fiziki Parça Kaybına Uğramış Banknotların Değiştirilmesi Hakkında 14
Ocak 1970 Tarihli ve 1211 Sayılı Kanun’un 37 nci Maddesi Gereğince Maliye
Bakanlığı* ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Arasında Müştereken
Kararlaştırılan Esaslarla İlgili Yönetmelik” hükümlerinde belirtilen koşul
ve oranlara göre yenileriyle değiştirilmektedir. Yine bu yönetmeliğin 5.
Maddesinde: “Değiştirme işlemi bu Yönetmelikteki koşullarla Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası ve Bankalar tarafından yapılır.” denilmektedir.
Ancak,
son günlerde Bankamıza şahıs ve kuruluşlardan ellerinde bulunan eskimiş ve
yıpranmış banknotları müracaat ettikleri banka şubelerinde değiştirilmemesi
nedeniyle zor durumda kaldıkları yönünde çok sayıda şikayet gelmektedir.
Bu
nedenle, vatandaşlarımızın değişim konusunda sıkıntı yaşamaması ve dolaşımdaki
banknotlarımızın kaliteli ve temiz kupürlerden oluşmasını sağlamak amacıyla
Bankamızca yapılan çeşitli uygulamalara ve alınan önlemlere yardımcı olunması
için yukarıda belirtilen yönetmelikteki koşul ve oranlara göre eskimiş ve
yıpranmış banknotların değişim işlemine Bankacılık Sisteminin gerekli itinayı
göstermesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
Gereğini
bilgilerinize arz ederiz.
|
TÜRKİYE
CUMHURİYET MERKEZ BANKASI |
|
|
İdare
Merkezi |
|
|
Mehmet
Sertbudak |
Selahattin
Akkaş |
|
Genel
Müdür |
Genel
Müdür Yardımcısı |
* 06.12.1984 tarih 3098 sayılı kararı ile “Başbakanlık” olarak değiştirilmiştir.