Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasi'nin EFT ve EMKT Sistemlerindeki Rolü


Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasi da (TCMB) gelistirdigi ve denetledigi EFT/EMKT Sistemi ile güvenilir ve etkin ödeme ve kiymet mutabakat sistemi hizmetlerinin gelismesinde öncülük görevini yüklenmistir.

Gerçek zamanli bire bir mutabakat yapan bir sistemin kurulmasiyla fonlarin etkin olarak aktarimi amaçlanmis ve islevsel süreçler ile hak ve yükümlülükler TCMB ile katilimci bankalar arasinda yapilan özel anlasma hükümleri çerçevesinde düzenlenmistir.

TCMB’nin sistemle ilgili sorumluluklari sunlardir:

  • Sistemin isletilmesi,
  • Katilimcilara gerek teknik, gerekse yardim masasi desteginin verilmesi,
  • Sistemin yasal ve islevsel çatisinin kurulmasi,
  • Sistemin bütününün izlenmesi,
  • Katilimcilarin gereksinimlerinin ve sistemin gelistirilme gereksiniminin sorgulanmasi,
  • Sistemi gelistirmeye yönelik olarak bankacilik sektöründeki yeni egilim ve gereksinimlerin degerlendirilmesi.


  • TCMB'nin bu sorumluluklar çerçevesinde sisteme müdahalesi, daha önce bahsedilen gerek yasal, gerekse islevsel anlamda görülebilecek olasi riskleri ortadan kaldirmakta ve ödeme sisteminin güvenilirligini artirmaktadir.

    EFT sisteminde, katilimcilarin TCMB nezdinde bulunan EFT hesabinda yeterli fonun bulunmasi sartiyla ödeme emirlerinin kabul edilmesi ise, kredi riskinin ortadan kalkmasina neden olmaktadir. Piyasadaki kur ve faiz oranlarinda meydana gelebilecek dalgalanmalardan kaçinmak amaciyla likidite ayarlamasi görevi de bulunan TCMB, bu sistemle ödeyemezlik riskini ortadan kaldirmis olmasinin yanisira, istenmeyen likidite hareketlerinin piyasalarda meydana getirebilecegi olumsuz sonuçlari da önleyebilmektedir.

    EMKT sistemi sayesinde TCMB'de tutulan devlet iç borçlanma senetleri üzerinde güvenli, hizli ve etkin islem yapilmaktadir. EFT sistemi ile baglantisi sayesinde kiymetlerin ödeme karsiligi teslimat (ÖKT) ilkesiyle el degistirmesi mümkün olmaktadir.