Emisyon ve Banknotlar

Paylaş
Yazdır
Emisyon hacmini belirleyen ekonomik göstergeler nelerdir?

Emisyon hacmi temel olarak bireylerin para talebi tarafından belirlenir. Para işlem, ihtiyat ve spekülasyon amaçlarıyla talep edilmektedir. Para talebini etkileyen bir diğer unsur, enflasyonda gerçekleşen veya gerçekleşmesi beklenen değişmelerdir. Bir ekonomide enflasyon ne kadar yüksekse, para talebi o kadar düşük gerçekleşir, bu da emisyon hacminin daralmasına neden olur. Enflasyon bekleyişlerinde bozulma da, bireylerin ellerinde daha az para tutmak istemelerine neden olarak emisyon hacmini azaltır. Bunlara ek olarak, para teknolojisindeki gelişmelere bağlı etmenler de bireylerin para talebi üzerinde belirleyicidir. Örneğin, kredi kartı kullanımının artması para talebini azaltır ve bu da emisyon hacmini daraltır. Emisyon hacminin bir diğer belirleyicisi ise emisyon arzıdır. Merkez Bankasının para politikaları uygulamaları kapsamında gerçekleştirdiği çeşitli işlemler emisyon arzı üzerinde etkili olur. Bu kapsamda, Merkez Bankasının açık piyasa işlemleri ile Devlet İç Borçlanma Senetlerini alıp satması, ihaleler ve/veya doğrudan müdahaleler yoluyla döviz alıp satması, zorunlu karşılık oranlarını değiştirmesi gibi işlemler emisyon arzını etkileyerek emisyon hacmi üzerinde belirleyici olur.

Banknotların gerçek olup olmadığı nasıl anlaşılır? Türk lirası banknotların güvenlik özellikleri nelerdir?

Banknotlarımızda bulunan güvenlik özelliklerini kontrol ederek, banknotların gerçek olup olmadığını kolayca anlamak mümkündür. Dolaşımdaki banknotların güvenlik özellikleriyle ilgili detaylı bilgiye ulaşmak için tıklayın.

Banknotun sahte olduğunun tespit edilmesi halinde ne yapılmalı?

Sahte bir banknot ele geçirildiğinde derhal Emniyet birimlerine bildirilmelidir. Suçu bildirmemek de bir suç unsuru olduğundan, daha çok kişinin mağdur olmasının önlenebilmesi amacıyla bu bildirimlerin yapılması önemlidir. Ayrıca, söz konusu bildirimin bir vatandaşlık görevi olduğunu unutmamak gerekir. 

Para basımının maliyeti nedir ve bu maliyet hangi kriterlere göre, nasıl değişir?

2017 yılında üretimi tamamlanan banknotların ortalama birim maliyeti yaklaşık 0,18 TL (18 Kr) olarak gerçekleşmiştir. Banknot maliyetlerini etkileyen unsurlar girdi maliyetleri, üretim miktarı ve basım özellikleridir.

Banknotların kupür kompozisyonu neye göre belirlenir?

Banknot ve madeni paraların kupür kompozisyonları oluşturulurken diğer ülkelerdeki sistemler, geçmiş yıllardaki uygulamalar, perakende sektörünün fiyatlandırma politikası, madeni para kullanım alışkanlığı ve enflasyonist sürecin etkisiyle bugüne kadar var olan yuvarlama etkisi dikkate alınır.

YTL banknot ve madeni paraların değişimi mümkün mü?

Yeni Türk Lirası banknotlar 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren 10 yıllık (31 Aralık 2019 mesai bitimine kadar), madeni paralar ise 1 yıllık (31 Aralık 2010 mesai bitimine kadar) zamanaşımı süresince Merkez Bankası ve Ziraat Bankası şubelerinde değiştirilmektedir.

Banknotlarımızın resim ve görüntülerinin çoğaltılması ile ilgili bir kural var mı?

Banknotların resim ve görüntülerinin çoğaltılması ve yayınlanması konusunda detaylı bilgiye buradan ulaşılabilir.

Banknotların resim ve görüntülerinin kullanılmasında bir sınırlama var mı?

5083 sayılı Kanun'un 4. maddesine istinaden, "Banknotların Resim ve Görüntülerinin
Çoğaltılması ve Yayınlanması ile İlgili Duyuru" TCMB tarafından 24 Şubat 2004 ve 13 Ekim 2004 tarihli ve sırasıyla 25383 ve 25612 sayılı Resmi Gazetelerde yayımlanmış olup ilan olunan bu şartlara uymayan kişiler hakkında fiil daha ağır bir suça yol açmadığı takdirde ağır para cezası uygulanır.

 

Madeni paralarla ilgili bilgilere nasıl ulaşılabilir?

Madeni paraların üretimi ve satışı T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığına bağlı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirildiğinden madeni paralarla ilgili ayrıntılı bilgilere adı geçen Genel Müdürlüğün İnternet sitesinden  (www.darphane.gov.tr) ulaşılabilir.

Eskimiş ve yıpranmış banknotlar nerede ve nasıl değiştirilebilir?

Yazıları okunmayacak şekilde kirlenmiş, yıkanmış, boyanmış, yanmış, yırtılmış veya çeşitli sebeplerle eskiyip yıpranmış, değeri belirlenebilen tam banknotlar ile yüzeyindeki eksiklik %50'den az olan banknotlar, yazılı değeri üzerinden başa baş olarak; tek parçadan ibaret olmak kaydıyla yüzeyindeki eksiklik %50 olan banknotlar yazılı değerinin yarısı üzerinden yenileriyle değiştirilebilir. Yüzeyinin yarısından fazlası eksik olan banknotlar ise değiştirilmez. Eskimiş, yıpranmış veya kısmen fiziki parça kaybına uğramış banknotların, doğrudan Merkez Bankası Şubeleri, Ziraat Bankası veya diğer banka ve özel finans kurumlarının şubeleri aracılığıyla değiştirilmesi mümkündür.

Yıpranmış, eskimiş, yırtık, yanık, eksik yabancı para efektifleri nasıl değiştirilir?

Yanık, eskimiş, yanmış ve benzeri nitelikteki efektiflerin değişimi belirli bir ücret karşılığında ticari bankalar veya döviz büfeleri aracılığıyla gerçekleştirilebilir.